Урок 19
Thema:
Staatsinrichting van Nederland (staatsvorm, verkiezingen, politieke partijen, pers.). Перевод
Grammatica:
Употребление артикля с сокращением. Инфинитивные обороты с te. Модальные инфинитивные обороты. Дробные числительные.
STAATSINRICHTING
Nederland wordt officieel het Koninkrijk der Nederlanden genoemd. Naar zijn staatsinrichting is Nederland een constitutionele monarchie met een parlementair stelsel.
Volgens de grondwet is de koning het staatshoofd. De koning opent het parlementair jaar, is de voorzitter van de Raad van State1, benoemt ministers, commissarissen en burgemeesters in de provincies, ondertekent na de goedkeuring van het parlement wetsontwerpen etc. De macht van de koning is beperkt door het parlement (de Staten-Generaal).
Het parlement (de Staten-Generaal) bestaat uit twee kamers. De Eerste Kamer telt 75 leden, die indirect gekozen worden via de Provinciale Staten. De Tweede Kamer telt 150 leden, die rechtstreeks gekozen worden door de stemgerechtigde Nederlanders die de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt. Om gekozen te kunnen worden moet men ook 18 jaar oud zijn. De Tweede Kamer vergadert om over het gevoerde of te voeren binnenlandse en buitenlandse beleid te besluiten. Het parlement vormt samen met de koning en ministers de wetgevende macht: de uitvoerende macht berust bij2 de koning en de ministers. Volgens de bestuurlijke indeling wordt het land in provincies en gemeenten ingedeeld. In elke provincie vormen Provinciale Staten3, Gedeputeerde Staten4 en de Commissaris van de Koning5 het provinciaal bestuur. De leden van de Provinciale Staten worden op dezelfde wijze gekozen als die van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
Het bestuur van elke gemeente bestaat uit de gemeenteraad, het College van Burgemeester en Wethouders6 en de burgemeester.
VERKIEZINGEN / POLITIEKE PARTIJEN / PERS
Voor de verkiezingen in de Tweede Kamer (parlementsverkiezingen) wordt het gehele land in 20 kieskringen verdeeld. De Tweede Kamer wordt rechtstreeks gekozen bij algemeen kiesrecht voor mannen en vrouwen en op basis van evenredige vertegenwoordiging7. De grondwet van Nederland schrijft voor dat om de 4 jaar de gehele Kamer aftreedt. Elke vier jaar hebben dus de periodieke verkiezingen plaats. Om een voorbeeld te noemen:
In november 2023 werden parlementsverkiezingen gehouden, waarbij ruim 10.400.000 kiesgerechtigden – een opkomstpercentage8 van 77,7% – hun stem uitbrachten.
De Partij voor de Vrijheid (PVV)9 boekte een enorme winst en kwam op 37 zetels, terwijl de liberalen (VVD)10 10 zetels verloren en op 24 kwamen. De Partij van de Arbeid (PvdA) en GroenLinks gingen voor het eerst gezamenlijk de verkiezingen in als GL-PvdA11 en werden met 25 zetels de tweede partij. Een nieuwe partij, Nieuw Sociaal Contract (NSC)12, behaalde direct 20 zetels. Het CDA en Democraten 66 (D66)13 verloren aanzienlijk ten opzichte14 van de vorige verkiezingen.
| Zetelverdeling in de Tweede Kamer | 2017 | 2021 | 2023 |
| Partij voor de Vrijheid (PVV) | 20 | 17 | 37 |
| GroenLinks-PvdA (GL-PvdA)* | 23 | 26 | 25 |
| Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) | 33 | 34 | 24 |
| Nieuw Sociaal Contract (NSC) | – | – | 20 |
| Democraten 66 (D66) | 19 | 24 | 9 |
| BoerBurgerBeweging (BBB) | – | 1 | 7 |
| Christen-Democratisch Appèl (CDA) | 19 | 15 | 5 |
| Socialistische Partij (SP) | 14 | 9 | 5 |
| Overige partijen | 22 | 24 | 18 |
| Totaal zetels | 150 | 150 | 150 |
* In 2017 en 2021 deden GroenLinks en PvdA apart mee. De cijfers hier zijn de opgetelde zetels van beide partijen in die jaren.
De partij die de meeste stemmen op zich verenigt, vormt de regering (meestal in een coalitie). De politieke partijen die aan de regering deelnemen verdelen onderling de ministerzetels in verhouding tot15 het aantal zetels dat zij in de Staten-Generaal hebben.
Gemiddeld verschijnen in Nederland dagelijks 121 kranten voor 100 gezinnen. De hoogste oplagecijfers16 hebben ‘De Telegraaf’, ‘Algemeen Dagblad’, ‘de Volkskrant’ en ‘NRC’. Ook populair zijn ‘Trouw’ en ‘Het Parool’.
Aantekeningen bij de tekst
- de Raad van State – Государственный совет (высший совещательный орган)
- berusten bij – зд.: находиться в руках кого-л.
- de Provinciale Staten – Провинциальные штаты (законодательный орган управления в провинции)
- de Gedeputeerde Staten – Исполнительный комитет Провинциальных штатов
- de Commissaris van de Koning – королевский комиссар, представитель короля (в провинции)
- het College van Burgemeester en Wethouders – коллегия бургомистра и муниципальных советников (исполнительный орган управления муниципалитетом)
- op basis van evenredige vertegenwoordiging – на основе пропорционального представительства
- het opkomstpercentage – явка избирателей (процент участия)
- de Partij voor de Vrijheid (PVV) – Партия свободы
- de liberalen (VVD) – либералы (Народная партия за свободу и демократию)
- GroenLinks-PvdA (GL-PvdA) – Зеленые левые и Партия труда (объединенный список)
- Nieuw Sociaal Contract (NSC) – Новый социальный контракт
- Democraten 66 (D66) – Демократы 66
- ten opzichte van – по отношению к, по сравнению с
- in verhouding tot ... (overeenkomstig) – пропорционально, в соотношении с, соответственно
- de oplagecijfers – тиражи
UITSPRAAKOEFENINGEN
1. Lees de afkortingen:
VVD [vevede]
PvdA ['pevede'a]
D66 [de zɛsənzɛstəx]
NSC [ɛnɛs'se]
SP [ɛspe]
Также:
de VS [veɛs] – de Verenigde Staten – США
de VN [veɛn] – de Verenigde Naties – ООН
de UNO [y·no·] – ООН
2. Let op de uitspraak van de afkortingen en intonatie:
De PVV boekte een enorme wìnst van zetels.
De VVD verloor aanzìenlijk.
GL-PvdA werd de twèede partij in de Tweede Kamer.
3. Lees:
constitutioneel [kɔnstitu(t)sio·ne·l]
monarchie [mɔnar'xi·]
een constitutionele monarchie
Nederland is een constitutionele monarchie met een parlementair stelsel.
Woorden en uitdrukkingen
aftreden (trad af, afgetreden) (h, s) уходить в отставку
behouden (behield, behouden) сохранять
het beleid управление, руководство, политика; buitenlands (binnenlands) beleid внешняя (внутренняя) политика
benoemen (d) назначать
beperken (t) ограничивать
besluiten (besloot, besloten) решать
het besluit, -en решение
bestaan (bestond, bestaan) uit состоять из
het bestuur руководство, управление; het Dagelijks Bestuur исполнительный комитет (партии)
boeken (t) записывать, вносить в книгу, een winst van... zetels boeken зд.: выиграть ... мест
de burgemeester, -s бургомистр
constitutioneel конституционный
deelnemen (nam deel, deelgenomen) aan принимать участие в
direct прямой, непосредственный; indirect непрямой, косвенный
de gemeente, -n 1. община; 2. муниципалитет
gezamenlijk совместно
goedkeuren (keurde goed, goedgekeurd) одобрять, утверждать
de grondwet, -ten конституция
de indeling деление
de bestuurlijke indeling административное деление
kiezen (koos, gekozen) выбирать, избирать
kiesgerechtigd имеющий право голоса
de kieskring, -en избирательный округ
het kiesrecht, -en избирательное право; algemeen kiesrecht всеобщее избирательное право
de koning, -en король
de koningin, -nen королева
het koninkrijk, -en королевство
de leeftijd, -en возраст
het lid, leden член (организации)
de macht, -en власть; de wetgevende macht законодательная власть; de uitvoerende macht исполнительная власть
de meerderheid большинство
de monarchie [mɔnar'xi·] монархия
onderling между собой
ondertekenen (d) подписывать
het parlement, -en парламент
parlementair парламентский
de partij, en партия
plaatshebben (had plaats, plaatsgehad) иметь место, происходить; зд.: проводиться
provinciaal провинциальный
de raad, raden совет
rechtstreeks прямо
de regering, -en правительство
de sessie, - s сессия
de staat, staten государство
het staatshoofd, -en глава государства
de staatsinrichting государственное устройство
het stelsel, -s система; parlementair stelsel парламентская система
de stem, -men голос, zijn stem uitbrengen op подавать голос за; het aantal stemmen количество голосов
stemgerechtigd имеющий право голоса
de uitzondering исключение; met uitzondering van за исключением
verdelen (d) делить, разделять
verenigen (d) объединять, соединять
stemmen op zich verenigen собирать голоса (на выборах)
vergaderen (d) заседать, собираться
de verkiezingen выборы, periodieke verkiezingen очередные выборы; parlementsverkiezingen парламентские выборы, de verkiezingen houden проводить выборы
verliezen (verloor, verloren) терять (в дан. случае: голоса)
verschijnen (verscheen, verschenen) (z) выходить (o газетах и тд.)
volgens согласно чему-л.
voorschrijven (schreef voor, voorgeschreven) предписывать
de voorzitter, -s председатель
het wetsontwerp, -en законопроект
do zetel, -s 1. резиденция (кого-л., какого-л. органа); 2 место (в парламенте)
Грамматические пояснения к тексту
1. Употребление артикля с сокращениями
Род аббревиатуры определяется обычно по роду существительного, являющегося основным в сокращаемом словосочетании, например:
de PVV – de Partij voor de Vrijheid, het CDA – het Christen-Democratisch Appèl, de VVD – de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.
Запомните: Аббревиатуры de VN (de Verenigde Naties), de VS (de Verenigde Staten), de USA [y·ɛsa·] употребляются только во множественном числе.
De VS hebben hun delegatie uit Wenen teruggeroepen.
Инфинитивные обороты
2. Инфинитивные обороты c te выступают в функции определения и дополнения. Они употребляются после глаголов, существительных, наречий и словосочетаний, значение которых дополняется по смыслу другим глаголом, например:
1) глаголы beginnen, proberen, verzoeken (просить), besluiten, vergeten, uitnodigen (приглашать) и др.:
Het parlement besloot de beslissing uit te stellen. De heren worden verzocht hierheen te komen.
2) существительные gelegenheid, mogelijkheid в сочетаниях een gelegenheid (mogelijkheid) hebben iets te doen:
Hij had geen gelegenheid meer (om) te komen.
3) наречия nodig, mogelijk, gevaarlijk в сочетаниях het is nodig (mogelijk, gevaarlijk):
Het is nodig aan deze bijeenkomst deel te nemen.
4) словосочетания van plan zijn, zich iets voornemen:
Hij was van plan zijn stem op deze partij uit te brengen.
Запомните: Если инфинитивный оборот образует инфинитив глагола с отделяемой приставкой, то частица te ставится между этой отделяемой приставкой и основой глагола.
Hij besloot de zitting toch bij te wonen.
3. Модальные инфинитивные обороты
1) Инфинитивный оборот hebben + te + инф. выражает необходимость, вынужденность при активном субъекте действия, например:
De raad heeft dit plan uit te voeren.
2) Инфинитивный оборот zijn + te + инф. выражает необходимость при пассивном субъекте действия, например:
Dit plan is uit te voeren. Het beleid is te voeren.
Инфинитивный оборот c te может выступать как распространенное определение, например в тексте:
Het te voeren beleid. – Политика, которую следует проводить.
Русским эквивалентом распространенного определения чаще всего выступает придаточное предложение.
4. Дробные числительные
Знаменатели дробных числительных образуются при помощи суффиксов -de, -ste. Исключение составляют een half – половина.
1/3 – een derde
1/8 – een achtste
3/4 – drie vierde
2 1/2 – tweeëneenhalf
0,4 – nul komma vier
87,5 – zevenentachtig komma vijf
Oefeningen
1. Zeg de zinnen anders (перефразируйте предложения):
1. De Tweede Kamer vergadert om over het gevoerde of te voeren buitenlandse en binnenlandse beleid te besluiten. 2. De grondwet van Nederland schrijft voor dat om de 4 jaar de gehele Kamer aftreedt. 3. In november 2023 werden parlementsverkiezingen gehouden, waarbij ruim 10.400.000 kiesgerechtigden – een opkomstpercentage van 77,7% hun stem uitbrachten. 4. De PVV boekte een enorme winst en kwam op 37 zetels, terwijl de VVD 10 zetels verloor. 5. De Partij van de Arbeid en GroenLinks die voor het eerst gezamenlijk de verkiezingen ingingen als GL-PvdA, werden met 25 zetels de tweede partij.

2. Verklaar de betekenis van de woorden. Geef Russische equivalenten:
1. de staat (geordende volksgemeenschap: land en volk als staatkundig geheel): de staatsinrichting, het staatshoofd, het staatsstelsel.
2. de staat (de gezamenlijke afgevaardigden, de gekozen vertegenwoordigers van een land, een gewest): de Staten-Generaal, de Provinciale Staten, de Gedeputeerde Staten, de Raad van State.

3. Vertaal:
1. Naar zijn staatsinrichting is Nederland een constitutionele monarchie met parlementair stelsel. 2. Volgens de grondwet is de koning het staatshoofd. 3. De Staten-Generaal bestaan uit twee kamers. 4. Het provinciaal bestuur vormen Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en de Commissaris van de Koning. 5. De koning is de voorzitter van de Raad van State, het hoogste adviescollege (высший совещательный орган).

4. Zeg het in het Nederlands:
Генеральные штаты, Государственный совет, государственное устройство, глава государства, Провинциальные штаты, государственная система

5. Lees de zinnen. Ontcijfer de afkortingen:
1. Bij de parlementsverkiezingen 2023 boekte de PVV een winst, terwijl de VVD zetels verloor. 2. GL-PvdA werd de tweede partij in de Tweede Kamer. 3. De andere partijen – het CDA, D66, de SP – verloren over het algemeen aanzienlijk.

6. Maak zoals in het voorbeeld:
De Tweede Kamer vergadert. Zij besluit over het beleid. – De Tweede Kamer vergadert om over het beleid te besluiten.
- De Provinciale Staten vergaderen. Zij besluiten over het provinciale beleid.
- De Gedeputeerde Staten vergaderen. Zij besluiten over het uitvoeren van de besluiten.
- De Gemeenteraad vergadert. Zij besluit over het gemeentelijk beleid.

7. Maak volgens het voorbeeld:
Wie begint te regeren? (deze drie partijen) – Deze drie partijen beginnen te regeren.
- Wie begint dit besluit uit te voeren? (de gemeenteraad)
- Wie begint de stemmen te tellen? (de commissie)
- Wie begint de regering te vormen? (deze partij)

8. Maak volgens het voorbeeld:
Neemt u aan deze conferentie deel? – Ja, ik word gevraagd om aan deze conferentie deel te nemen.
- Neemt u aan deze zitting deel?
- Neemt u aan deze meeting deel?
- Neemt u aan deze bijeenkomst deel?

9. Maak volgens het voorbeeld:
Neem aan de verkiezingen deel! – Hij wordt verzocht aan de verkiezingen deel te nemen.
- Breng uw stem op deze partij uit.
- Tel de stemmen.
- Vorm een commissie.

10. Zinnen naar eigen fantasie afmaken:
- Wij hebben besloten
- Hij is begonnen
- Hij werd verzocht
- Zij is uitgenodigd
- Wij hebben geprobeerd

11. Antwoord:
Welke mogelijkheden hebben studenten voor hun lichamelijke en geestelijke ontwikkeling? Zij hebben de mogelijkheid (om) ... aan sport doen, vreemde talen leren, zich in een vak specialiseren

12. Maak de zinnen naar eigen fantasie af:
- Hij heeft de gelegenheid gebruikt om
- Ze had geen gelegenheid meer om
- We zien geen gelegenheid om
- Ik heb een gelegenheid om

13. Maak volgens het voorbeeld:
Men moet het werk goed organiseren. – Het is nodig, het werk goed te organiseren.
- Men moet de besluiten uitvoeren.
- Men moet een voorzitter kiezen.
- Men moet dit wetsontwerp nog een keer bespreken.

14. Antwoord.
Voorbeeld: Wat hebt u zich dit weekend voorgenomen te doen? (naar het platteland rijden) – Ik ben van plan naar het platteland te rijden.
- Wat hebt u zich voor deze zomer voorgenomen te doen? (naar het zuiden gaan)
- Wat hebt u zich voor deze wintervakantie voorgenomen? (naar Sint Petersburg gaan)
- Wat hebt u zich voor deze feestdagen voorgenomen? (naar het platteland gaan)
- Wat heeft hij zich voor morgen voorgenomen? (een uitstapje maken)

15. Vertaal in het Nederlands:
- Было решено выбрать председателя.
- Его попросили подсчитать голоса.
- Необходимо еще раз обсудить законопроект.
- У него была возможность принять участие в выборах в своем родном городе.
- Мы собирались поехать в этот город.
- Совет заседает для решения вопросов внешней и внутренней политики (besluiten over).
- Мы собрались, чтобы еще раз обсудить это решение.

16. Verander de zinnen volgens het voorbeeld:
Dit beleid moet gevoerd worden. – Dit beleid is te voeren.
- Het plan moet uitgevoerd worden.
- Het besluit moet genomen worden.
- De voorzitter moet gekozen worden.
- Het wetsontwerp moet ondertekend worden.
- Het wetsontwerp moet goedgekeurd worden.

17. Vertaal in het Russisch:
het te voeren beleid, het uit te voeren plan, het te nemen besluit, de te kiezen voorzitter, het te ondertekenen wetsontwerp, het goed te keuren wetsontwerp.

18. Lees en vertaal:
1. De grenzen van Rusland zijn heel lang, meer dan twee derde ervan is kustlijn. 2. De kamer bestaat in vergelijking tot de vorige samenstelling voor ongeveer een derde uit geheel nieuwe leden. 3. Na anderhalf jaar is Marcus naar zijn dorp teruggekeerd. 4. Het inwonertal van de meeste gewesten in Zuid-België is de laatste honderd jaar met minstens een derde teruggelopen.

19. Noem mogelijke bijvoeglijke naamwoorden:
macht, beleid, verkiezingen, kiesrecht, indeling

20. Vul in:
- Het parlement vormt samen met de koning en ministers de macht; de macht berust bij de koning en ministers.
- De Tweede Kamer vergadert om over het gevoerde of te voeren en beleid te besluiten.
- Elke vier jaar hebben dus de verkiezingen plaats.
- De Tweede Kamer wordt rechtstreeks gekozen bij kiesrecht voor mannen en vrouwen.
- Volgens de indeling wordt het land in provincies en gemeenten ingedeeld.

21. Noem zelfstandige naamwoorden om mogelijke woordverbindingen te vormen:
benoemen, beperken, deelnemen, goedkeuren, kiezen, ondertekenen, plaatshebben, uitbrengen, boeken, verliezen, verenigen, vormen, bereiken, houden

22. Vul in:
1. De koning ministers en commissarissen in de provincies, wetsontwerpen. 2. Het parlement moet elk wetsontwerp . 3. De macht van de koning is door het parlement . 4. De leden van de Tweede Kamer worden rechtstreeks door de stemgerechtigde Nederlanders . 5. Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en de Commissaris van de Koning het provinciaal bestuur. 6. Elke vier jaar de periodieke verkiezingen . 7. In 2023 werden parlementsverkiezingen . 8. Daarbij ruim 10.400.000 kiesgerechtigten hun stem . 9. De PVV een enorme winst van zetels. 10. De partij die de meeste stemmen op zich , de regering. 11. De politieke partijen die aan de regering verdelen onderling de ministerzetels.

23. Zeg het in het Nederlands:
законодательная власть, исполнительная власть, прямые выборы, проводить выборы, выбирать, иметь право голоса, достичь 18-летнего возраста, назначать, подписывать, одобрить законопроект, подписать, голосовать, выиграть 3 места, потерять, формировать правительство, собрать большинство голосов, входить в состав правительства

24. Let op de vertaling van ‘место’ in het Nederlands:
место
{
1. для сидения, лежания – de plaats (zijn plaats nemen)
2. по порядку, по счету – de plaats (de 1-ste plaats innemen)
3. в парламенте – de zetel (de ministerzetels verdelen)
4. в книге, рассказе – een plaats (een moeilijke plaats)
5. рождения, жительства – geboorteplaats, woonplaats
6. позиция, должность – de positie
25. Zeg het in het Nederlands:
- Делегаты конференции заняли свои места.
- Сколько мест во второй палате парламента имеет эта партия?
- Живопись занимает значительное место в культурной жизни Нидерландов.
- Укажите свое место рождения и место жительства.
- В 2023 г. GL-PvdA имела 25 мест в парламенте.

26. Let op de vertaling van het woord ‘общий’ in het Nederlands:
общий
{
algemeen (всеобщий, действительный для всех)
algemeen kiesrecht
gezamenlijk, gemeenschappelijk (совместный)
gezamenlijk document
27. Vertaal in het Russisch:
bij algemeen kiesrecht kiezen, algemene geschiedenis goed kennen, in (over) het algemeen verliezen, het gezamenlijk document ondertekenen, de verkiezingen gezamenlijk ingaan.

28. Vertaal: algemeen of gezamenlijk?
1. Две страны подписали совместный документ. 2. Члены Второй палаты парламента Нидерландов выбираются на основе всеобщего избирательного права для мужчин и женщин. 3. На выборах 2023 года Партия труда и Зеленые левые выступили совместно. 4. Болеe мелкие партии в общем понесли значительные потери.

29. Zeg in het Nederlands:
1. Королевство Нидерландов является конституционной монархией с парламентской системой. 2. Согласно конституции главой государства является король. 3. Власть короля ограничена парламентом. 4. Парламент в Нидерландах (Генеральные штаты) состоит из двух палат: первой и второй. 5. Парламент в Нидерландах образует вместе с королем законодательную власть. 6. Исполнительную власть осуществляет кабинет министров. 7. Члены второй палаты нидерландского парламента выбираются путем прямого голосования на срок 4 года. Право голоса имеют лица, достигшие 18 лет. 8. Партия, собравшая большее число голосов, формирует правительство. 9. Политические партии, которые входят в состав правительства, распределяют между собой министерские посты (zetels) в соответствии с числом мест, которые они имеют в парламенте. 10. Законодательная власть в провинции представлена Провинциальными штатами, исполнительная власть находится в руках Исполнительного комитета Провинциальных штатов. Председателем Провинциальных штатов и Исполнительного комитета является королевский комиссар, назначаемый королем.

30. Antwoord:
1. Ноe wordt Nederland officieel genoemd? 2. Wat is Nederland naar zijn staatsinrichting? 3. Wie is het staatshoofd? 4. Wat zijn de bevoegdheden van de koning? 5. Waardoor is de macht van de koning beperkt? 6. Hoe heet het parlement in Nederland? 7. Uit hoeveel kamers bestaat het parlement? 8. Hoeveel leden telt elke kamer? 9. Hoe worden de leden van de beide kamers gekozen? 10. Wie is stemgerechtigd? 11. Met hoeveel jaar kan men gekozen worden? 12. Waarover besluit de Tweede Kamer? 13. Wie vormt de wetgevende macht in Nederland? 14. Bij wie berust de uitvoerende macht? 15. Hoe is de bestuurlijke indeling in Nederland? 16. Welke organen vormen het provinciaal bestuur? 17. Ноe worden provinciale organen gekozen? 18. Hoe worden de gemeenten bestuurd? 19. Hoe vaak hebben de periodieke verkiezingen plaats? 20. Welke partij vormt de regering? 21. Noemt de meest gelezen kranten in Nederland.

31. Vertel over de staatsinrichting van Nederland.

32. Antwoord:
- Wie oefent de wetgevende macht in Rusland uit?
- Bij wie berust de uitvoerende macht?
- Wat kunt u van het kiesstelsel van Rusland vertellen?
