Изучаем турецкий язык с нуля!
Текст для чтения 4

Sıcak ekmek – Горячий хлеб

Gürsulu Kasabasında «Kendinden Yana Halime» adında bir kadın yaşardı. Halime Kadın gerçekten çok bencildi. Her konuda yalnız kendi çıkarlarını gözetirdi. Kasabada şenlik, düğün, ölüm, doğum gibi olaylar olunca, evinden çıkmazdı. Hiç kimsenin acısını ve sevincini paylaşmak istemezdi. Kendinden ve tek oğlundan başka hiç kimseyi sevmezdi. Çevresindekiler de onu sevmiyorlardı.

Oğlu Ahmet aslında iyi yürekli, sevecen bir çocuktu. Ama anası, onun insanları sevmesine izin vermiyordu. Öğütleriyle oğlunun sevme, acıma, yardımlaşma duygularını sürekli baltalıyordu.

Halime Kadın’ın en değerli varlığı oğluydu. Ona toz kondurmazdı. Okulda ya da sokakta Ahmet’e sataşmaya kalkışanlara, elinde odunla saldırırdı. Bu nedenle oğlancığın tek bir arkadaşı yoktu. Babası, Ahmet küçükken ölmüştü. Anası ona, hem babalık, hem analık, hem de arkadaşlık ediyordu.

Böylece yıllar geçti. Ahmet askere çağrıldı. İşte o zaman Halime Kadın’ın dünyası karardı. Ahmet askere gittikten sonra, iyice içine kapandı. Ona acıyarak hatırını sormaya kalkışanları bile karşısından kovuyordu.

Evinin işi bitince pencerenin önüne oturuyordu. Gözlerini yola dikip oğlunu düşünmeye koyuluyordu.

Ahmet sık sık mektup yazıyordu. Son mektubunda: «Askerlikte altı ayı doldurunca, bir-kaç günlüğüne izin verecekler, seni görmeye geleceğim.» diyordu. Halime Kadın artık gece gündüz oğlunu bekler oldu.

Salı günleri kasabada pazar kurulurdu. Pazar günleri, bazı yoksul köylüler, kasabaya dilenmeye gelirlerdi. Halime Kadın yaşamı süresince hiç kimseye yardımda bulunmamıştı. Ayrıca dilencileri hiç sevmezdi.

Bir salı, Halime Kadın pazardan dönüyordu, kapısının önünde yaşlı bir dilenciye rastladı. Yoksul köylü içinin kazındığını, dizlerinin titrediğini söyleyerek biraz yiyecek istedi. Sözlerini, «Tanrı sevdiğine kavuştursun.» duasıyla bitirdi.

Dilencinin duası, Halime Kadın’ın yüreğini yumuşatmış olacak ki, adamı kovmadı. İçeri girip birkaç dilim kuru ekmekle ceviz kadar peynir getirdi. Dilenci, onları oracıkta oturup yedi. Sonra da dua ederek çekip gitti.

Halime Kadın’ın sabırsızlığı giderek artıyordu. Artık geceleri de gözüne uyku girmez oldu. Sürekli olarak pencerenin önünde oturuyor, özlemle oğlunun yolunu gözlüyordu. Her gün, «Dün gelmedi, ama bugün kesinlikle gelir.» diye avutuyordu kendini.

Aradan bir hafta geçti. Halime Kadın salı sabahı erkenden kalktı. Hamur yoğurup ekmek yaptı. «Oğlum taze ev ekmeğini çok sever. Bugün kesinlikle gelecek,» diyerek evin içinde oradan oraya koşuşturuyordu.

Tam fırından ekmekleri çıkarıyordu, kapı çalındı. Halime Kadın sevinçle fırın küreğini yere atıp, «Oğlum, oğlum!» diye bağırdı. Kapıya koştu, sürgüyü açarken yüreği göğsünden fırlayacakmış gibi çırpınıyordu. Karşısında yaşlı dilenciyi görünce, kanı beynine sıçradı. Öyle bir öfkelendi, öyle bir kızdı ki!...

Dilenci:

- Bir dilim yiyecek ekmek isteyecektim, diye boynunu büktü.

Halime Kadın çılgın gibi içeriye koştu. Fırından çıkan sıcak ekmeklerden birini ikiye böldü. Arasına biraz yağ sürdü. Yağın üstüne bir tutam fare zehiri ekti. «Bundan sonra bir daha kapımı çalamazsın!» diye homurdanarak kapıya gitti. Ekmeği dilenciye verdi.

Yaşlı adam sıcak ekmeğe pek sevindi. Halime Kadın’a dua ederek oradan ayrıldı.

Köyünün yolunu tuttu. Hava karlı ve soğuktu. Bir ayak önce köye ulaşmak için adımlarını sıklaştırdı. Kasabadan epey uzaklaşmıştı ki, karşısına bir asker çıktı. Birbirlerini selamladılar.

Asker:

- Biraz geride otobüs bozuldu. Yolcular onarılmasını bekliyorlar. Ben bir ayak önce evime ve beni özlemle bekleyen anama ulaşmak için onlardan ayrıldım. Epey yürüdüm. Karnım acıktı. Dizlerimin gücü kesildi deyince, dilenci torbasındaki taze ekmeği çıkardı:

- Sen vatan bekçisisin. Yiyeceğimi son lokmasına kadar sana vermekten sevinç duyarım. Al, bununla karnını doyur, dedi.

Açlıktan güçsüz düşen asker, hemen ekmeği yemeye girişti.

Ertesi sabah, güneş, doğarken Halime Kadın’ın kapısı çalındı. Halime Kadın, bu gelen oğlumdur. Dilenci bir daha gelmeyeceğine göre, diye aklından geçirerek coşkuyla kapıya koştu.

Gelen jandarmaydı. Acı haberi bir solukta Halime Kadın’a duyurdu.

- Oğlun, kasaba yolunda ölü bulundu. Neden öldüğünü henüz anlayamadık.

Sevgili okuyucularım, «Sıcak Ekmek» yüzlerce yıldan beri Anadolu’da anlatılıyor. Ben de öyküyü çocukluğumda yaşlı bir masal anasından dinlemiştim.

O her zaman bu öyküyü şöyle bir öğütle bitirirdi:

Kendinize yapılmasını istemediğiniz bir şeyi, başkalarına yapmayın.

Словарь к тексту

açlık - голод
adımlarını sıklaştırmak - ускорить шаги
artmak - увеличиваться, возрастать
avutmak - утешать, уговаривать
baltalamak - рубить топором, подрывать
bekçi - сторож
bencil - эгоист
(-a, -e) bölmek - делить на
coşku - воодушевление
çılgın - сумасшедший
çırpınmak - трепетать, трепыхать, биться (о сердце)
dan, den başka - кроме кого-либо
dilenci - нищий, попрошайка
dilim - кусок, кусочек
dua etmek - молиться
dua - молитва
düğün - свадьба
ekmek - посыпать
epey - достаточно
fare - мышь
fırın - печь
fırlamak - вылетать
gece gündüz - день и ночь, днем и ночью
(-a, -y) girişmek - приняться что-либо делать
gözlerini yola dikmek - выставить на дорогу
güç - силы
henüz - пока не, пока что не (при глаголе в отриц. форме)
iyi yürekli - добросердечный
karnım açıktı - я проголодался (досл. мой живот голоден)

kasaba - поселок, городок
kavuşturmak - соединять
kovmak - прогонять
koyulmak - (д.п) приниматься за что-либо
kürek - лопата
lokma - кусок
masal - сказка
öfke - гнев, ярость
öğüt - совет, наставление
ölüm - смерть
özlem - грусть, тоска
paylaşmak - разделять (какое-либо чувство)
rastlamak - встречать / встретить
sürgü - задвижка засова
sürmek - длиться, продолжаться
şen - веселье
tanrı - бог
tanrı sevdiğine kavuştursun! - пусть бог соединит тебя с тем, кого ты любишь!
toz kondurmamak - сдувать пылинки с кого-либо, оберегать
torba - сумка
tutam - щепотка
ulaşmak - достигать, доходить до какого-либо места
uyku - сон
yağ - масло
yalnız kendi çıkarlarını gözetmek - преследовать только свои интересы
yoksul - бедный, терпящий нужду
yumuşamak - смягчаться
yürek - сердце
zehir - яд

Вопросы к тексту

Halime Kadın neden «Kendinden Yana Halime» adında oldu?
Halime nasıl bir kadındı?
Çevresindekiler niçin Halime Kadını sevmiyorlardı?
Çevresindekiler Halime Kadını seviyorlar mıydı?
Ahmet nasıl bir çocuktu?
Halime Kadın’ın en değerli varlığı neydi?
Ahmet’in arkadaşları vardı mı?
Ahmet nereye çağrıldı?
Askerlikte kaç ay doldurulunca Ahmet eve gelecekti?
Halime Kadın yardım sever bir kadın mıydı?
Halime Kadın ne zaman yaşlı bir dilenciye rastladı?
Yaşlı dilenci ne istedi?
Halime Kadın neden adamı kovmadı?
Dilenci sözlerini hangi duayla bitirdi?
Halime Kadın dilenciye neler getirdi?
Halime Kadın neden uykusuz kaldı?
Halime Kadın fırından ekmekler çıkarken kapıya kim çaldı?
Halime Kadın neden öfkelendi?
Halime Kadın ekmeği dilenciye nasıl verdi?
Dilenci kime rastladı?
Asker neden yürüyerek gidiyordu?
Dilenci askere ne verdi?
Jandarma Halime Kadın nasıl bir haber duyurdu?

Ответы на вопросы (нажмите)

1. Halime Kadın neden «Kendinden Yana Halime» adında oldu? (Почему Халиме прозвали «Халиме — Сама за Себя»?) Ответ содержится в: «Halime Kadın gerçekten çok bencildi. Her konuda yalnız kendi çıkarlarını gözetirdi.» (Халиме была очень эгоистичной. Во всём преследовала только собственные интересы.) → Halime Kadın çok bencil olduğu ve yalnız kendi çıkarlarını gözettiği için bu adı aldı. (Халиме получила это прозвище, потому что была эгоисткой и преследовала только свои интересы.)

2. Halime nasıl bir kadındı? (Какой женщиной была Халиме?) Ответ содержится в: «Halime Kadın gerçekten çok bencildi... Hiç kimsenin acısını ve sevincini paylaşmak istemezdi.» (Халиме была очень эгоистичной… Не хотела разделять ни чью боль и радость.) → Halime çok bencil bir kadındı ve kimsenin acısını ve sevincini paylaşmak istemezdi. (Халиме была очень эгоистичной женщиной и не хотела ни с кем разделять горе и радость.)

3. Çevresindekiler niçin Halime Kadını sevmiyorlardı? (Почему окружающие не любили Халиме?) Ответ содержится в: «Kendinden ve tek oğlundan başka hiç kimseyi sevmezdi. Çevresindekiler de onu sevmiyorlardı.» (Она не любила никого, кроме себя и единственного сына. Окружающие тоже её не любили.) → Halime Kadın kendinden ve oğlundan başka kimseyi sevmediği için çevresindekiler de onu sevmiyorlardı. (Окружающие не любили Халиме, потому что она не любила никого, кроме себя и сына.)

4. Çevresindekiler Halime Kadını seviyorlar mıydı? (Любили ли окружающие Халиме?) Ответ содержится в: «Çevresindekiler de onu sevmiyorlardı.» (Окружающие тоже её не любили.) → Hayır, çevresindekiler Halime Kadın'ı sevmiyorlardı. (Нет, окружающие не любили Халиме.)

5. Ahmet nasıl bir çocuktu? (Каким ребёнком был Ахмет?) Ответ содержится в: «Oğlu Ahmet aslında iyi yürekli, sevecen bir çocuktu.» (Её сын Ахмет на самом деле был добросердечным, ласковым ребёнком.) → Ahmet iyi yürekli ve sevecen bir çocuktu. (Ахмет был добросердечным и ласковым ребёнком.)

6. Halime Kadın'ın en değerli varlığı neydi? (Что было самым ценным для Халиме?) Ответ содержится в: «Halime Kadın'ın en değerli varlığı oğluydu.» (Самым ценным для Халиме был её сын.) → Halime Kadın'ın en değerli varlığı oğlu Ahmet'ti. (Самым ценным для Халиме был её сын Ахмет.)

7. Ahmet'in arkadaşları vardı mı? (Были ли у Ахмета друзья?) Ответ содержится в: «Bu nedenle oğlancığın tek bir arkadaşı yoktu.» (Поэтому у мальчика не было ни одного друга.) → Hayır, Ahmet'in tek bir arkadaşı yoktu. (Нет, у Ахмета не было ни одного друга.)

8. Ahmet nereye çağrıldı? (Куда был призван Ахмет?) Ответ содержится в: «Ahmet askere çağrıldı.» (Ахмет был призван в армию.) → Ahmet askere çağrıldı. (Ахмет был призван в армию.)

9. Askerlikte kaç ay doldurulunca Ahmet eve gelecekti? (Через сколько месяцев службы Ахмет должен был приехать домой?) Ответ содержится в: «Askerlikte altı ayı doldurunca, birkaç günlüğüne izin verecekler.» (Когда пройдёт шесть месяцев службы, дадут отпуск на несколько дней.) → Askerlikte altı ay doldurulunca Ahmet eve gelecekti. (Через шесть месяцев службы Ахмет должен был приехать домой.)

10. Halime Kadın yardımsever bir kadın mıydı? (Была ли Халиме отзывчивой женщиной?) Ответ содержится в: «Halime Kadın yaşamı süresince hiç kimseye yardımda bulunmamıştı.» (Халиме за всю свою жизнь никому не помогала.) → Hayır, Halime Kadın yardımsever bir kadın değildi. (Нет, Халиме не была отзывчивой женщиной.)

11. Halime Kadın ne zaman yaşlı bir dilenciye rastladı? (Когда Халиме встретила старого нищего?) Ответ содержится в: «Bir salı, Halime Kadın pazardan dönüyordu, kapısının önünde yaşlı bir dilenciye rastladı.» (В один вторник Халиме возвращалась с базара и у своей двери встретила старого нищего.) → Halime Kadın bir salı günü pazardan dönerken yaşlı bir dilenciye rastladı. (Халиме встретила старого нищего в один вторник, возвращаясь с базара.)

12. Yaşlı dilenci ne istedi? (Что попросил старый нищий?) Ответ содержится в: «Yoksul köylü... biraz yiyecek istedi.» (Бедный крестьянин… попросил немного еды.) → Yaşlı dilenci biraz yiyecek istedi. (Старый нищий попросил немного еды.)

13. Halime Kadın neden adamı kovmadı? (Почему Халиме не прогнала человека?) Ответ содержится в: «Dilencinin duası, Halime Kadın'ın yüreğini yumuşatmış olacak ki, adamı kovmadı.» (Молитва нищего, видимо, смягчила сердце Халиме, и она не прогнала его.) → Dilencinin duası Halime Kadın'ın yüreğini yumuşattığı için adamı kovmadı. (Халиме не прогнала его, потому что молитва нищего смягчила её сердце.)

14. Dilenci sözlerini hangi duayla bitirdi? (Какой молитвой нищий закончил свои слова?) Ответ содержится в: «Sözlerini, «Tanrı sevdiğine kavuştursun.» duasıyla bitirdi.» (Он закончил свои слова молитвой: «Пусть Бог соединит тебя с тем, кого ты любишь.») → Dilenci sözlerini «Tanrı sevdiğine kavuştursun» duasıyla bitirdi. (Нищий закончил молитвой «Пусть Бог соединит тебя с тем, кого любишь».)

15. Halime Kadın dilenciye neler getirdi? (Что принесла Халиме нищему?) Ответ содержится в: «İçeri girip birkaç dilim kuru ekmekle ceviz kadar peynir getirdi.» (Она зашла внутрь и принесла несколько кусков сухого хлеба и кусочек сыра размером с грецкий орех.) → Halime Kadın dilenciye birkaç dilim kuru ekmekle ceviz kadar peynir getirdi. (Халиме принесла нищему несколько кусков сухого хлеба и кусочек сыра.)

16. Halime Kadın neden uykusuz kaldı? (Почему Халиме не могла уснуть?) Ответ содержится в: «Halime Kadın'ın sabırsızlığı giderek artıyordu. Artık geceleri de gözüne uyku girmez oldu. Sürekli olarak... özlemle oğlunun yolunu gözlüyordu.» (Нетерпение Халиме всё росло. По ночам она уже не могла сомкнуть глаз. Постоянно с тоской высматривала сына.) → Halime Kadın oğlunu çok özlediği ve sabırsızlandığı için uykusuz kaldı. (Халиме не могла спать, потому что очень скучала по сыну и не могла дождаться его.)

17. Halime Kadın fırından ekmekler çıkarken kapıya kim çaldı? (Кто постучал в дверь, когда Халиме вынимала хлеб из печи?) Ответ содержится в: «Tam fırından ekmekleri çıkarıyordu, kapı çalındı... Karşısında yaşlı dilenciyi görünce...» (Она как раз вынимала хлеб из печи, в дверь постучали… Увидев перед собой старого нищего…) → Kapıya yaşlı dilenci çaldı. (В дверь постучал старый нищий.)

18. Halime Kadın neden öfkelendi? (Почему Халиме рассердилась?) Ответ содержится в: «Halime Kadın sevinçle... «Oğlum, oğlum!» diye bağırdı... Karşısında yaşlı dilenciyi görünce, kanı beynine sıçradı.» (Халиме с радостью закричала «Сынок, сынок!»… Увидев перед собой старого нищего, кровь ударила ей в голову.) → Halime Kadın oğlunu bekliyordu ama kapıda dilenciyi görünce öfkelendi. (Халиме ждала сына, но увидев у двери нищего, рассердилась.)

19. Halime Kadın ekmeği dilenciye nasıl verdi? (Как Халиме дала хлеб нищему?) Ответ содержится в: «Sıcak ekmeklerden birini ikiye böldü. Arasına biraz yağ sürdü. Yağın üstüne bir tutam fare zehiri ekti.» (Она разломила один из горячих хлебов пополам. Намазала маслом. На масло насыпала щепотку крысиного яда.) → Halime Kadın sıcak ekmeği ikiye bölüp arasına yağ ve fare zehiri koyarak dilenciye verdi. (Халиме разломила горячий хлеб пополам, положила масло и крысиный яд и отдала нищему.)

20. Dilenci kime rastladı? (Кого встретил нищий?) Ответ содержится в: «Kasabadan epey uzaklaşmıştı ki, karşısına bir asker çıktı.» (Он уже изрядно отдалился от городка, когда перед ним появился солдат.) → Dilenci yolda bir askere rastladı. (Нищий встретил на дороге солдата.)

21. Asker neden yürüyerek gidiyordu? (Почему солдат шёл пешком?) Ответ содержится в: «Biraz geride otobüs bozuldu... Ben bir ayak önce evime... ulaşmak için onlardan ayrıldım.» (Чуть позади сломался автобус… Я отделился от них, чтобы поскорее добраться до дома.) → Otobüs bozulduğu için asker yürüyerek evine gidiyordu. (Солдат шёл пешком, потому что автобус сломался.)

22. Dilenci askere ne verdi? (Что дал нищий солдату?) Ответ содержится в: «Dilenci torbasındaki taze ekmeği çıkardı... Al, bununla karnını doyur, dedi.» (Нищий достал из сумки свежий хлеб… «На, наешься этим», — сказал он.) → Dilenci askere torbasındaki taze ekmeği verdi. (Нищий отдал солдату свежий хлеб из своей сумки.)

23. Jandarma Halime Kadın'a nasıl bir haber duyurdu? (Какую весть сообщил жандарм Халиме?) Ответ содержится в: «Oğlun, kasaba yolunda ölü bulundu. Neden öldüğünü henüz anlayamadık.» (Твой сын найден мёртвым на дороге в городок. Причину смерти пока не установили.) → Jandarma, oğlunun kasaba yolunda ölü bulunduğunu haber verdi. (Жандарм сообщил, что её сын найден мёртвым на дороге в городок.)