Текст для чтения 8
Sen herkesi sev – Люби всех
Словарь к тексту
açlık - голод
âdet - привычка, обычай, традиция
aklı(m) ermek - понять, постичь
akraba - родственник
aralık - промежуток, интервал
asansör - лифт
atmak - бросать
avuç - ладонь, горсть, пригоршня
bağırtı - крик
bağrına basmak - прижимать к груди
baştan savma - только чтобы отвязаться
batı - запад
beslemek - кормить
bezen - украшение
bıkmak - (исх.) устать, надоесть, приесться
biçim - покрой, фасон, вид, форма
binmek - садиться (в автобус и т.п.)
birleştirmek - соединять, объединять
boyunca - в течение, на протяжение
bunalmak - изнемогать, быть измотанным
can vermek - умереть, испустить дух
çekinmek - стесняться
çıkıntı - выступ
çöp kabı - мусорное ведро
dalmak - погружаться, уходить с головой
değeri - ценность
demir - железный
dil - язык
direnmek - упираться, упрямиться
doğa - природа, натура
doğu - восток
dolaşmak - гулять
dolmak - наполняться
dökülmek - проливать
durum - ситуация, положение
düşman - враг
el ele vermek - объединиться, быть заодно
el vermek - протягивать руку помощи
elbirliği - единение, объединение
eleştirmek - критиковать, рецензировать
etki - влияние
garip - странный
gemi - корабль
geri çekilmek - отходить назад
gözden kaçırmamak - не упускать из виду
güney - юг
güverte - палуба
hoş(una) gitmek - нравиться
hoşuma gitti - мне понравилось
inanç - вера
iyilik sever - добрый
izin almak - брать отпуск
kabına sığmamak - быть нетерпеливым
kaldırmak - поднимать
kalkışmak - приниматься за что-либо, предпринимать, затевать
kamara - каюта
kâtip - начальник
kavga - ссора
kaymak - скользить
kemirmek - грызть, глодать
kırmızı başlıklı kız - красная шапочка
kıyı - берег
koçan - сердцевина, корешок, огрызок
koyulmak - (д.п.) приниматься за что-либо
kulak vermek - прислушиваться (д.п.)
kulübe - будка
kurtarma sandalları - спасательные лодки
mandalina - мандарин
mırıldanmak - бормотать, бурчать
ortalık - округа
önderlik - лидерство, руководство
özen - старание
özet yazmak - излагать вкратце, делать конспект
saldırmak - бросаться, кидаться
savaşmak - воевать
savunmak - защищать
saymak - считать
sıyrılmak - (исх.) избавиться, выпутаться
silah - оружие
silmek - стирать (ластиком)
soymak - снимать кожицу, облупить, обдирать
söz etmek - рассказывать
söz kesmek - прерывать, перебивать
suskunluk - молчание
sürdürmek - продолжать
sürekli - постоянно
takılmak - застревать, западать, задевать
tersine - наоборот
tırmanmak - карабкаться, влезать
toplamak - собирать
toprak - земля
töre - обычай, нрав, традиция
uç - стержень
ulus - нация
uzatmak - протягивать
ütü yapmak - гладить
üzüntü - беспокойство, волнение
vedalaşmak - прощаться
yakıt - топливо
yaklaşık - примерно, приблизительно
yaklaşmak - приближаться, подходить, подъезжать
yakmak - жечь, сжигать
yattırmak - укладывать (спать)
Yunanistan - Греция
yeniden - заново
yıkıcı - разрушитель
yıkmak - разрушать, ломать
yolcular - путники, путешественники
yurt - 1) край, родина; 2) общежитие
yuvarlanmak - скатиться, упасть, свалиться
yüzyıl - век
Вопросы к тексту
- Barış balkonda ne yapıyordu?
- Onun ailesi kaçıncı katta oturuyordu?
- Onların oturdukları yapı kaç katlıydı?
- İkinci katın on numaralı dairesinin balkonundan niçin garip bağırtılar gelmeye başladı?
- Barış balkondan odaya girip ne yapmaya başladı?
- Annesi neden telâşla konuşmaya başladı?
- Barış annesine nasıl bir şey anlattı?
- Barış’ın öğretmeni harita üzerinde konuşurken ne söz eder?
- Nasıl insanlar elbirlık olabilirler?
- Barış’a göre hiç tanımayan insanlar birbirlerini sevebilirler mi?
- Barış babasına, öğretmenine, arkadaşlarına silâhla kalkışabilir mi?
- Annesi Barış’a ne anlatmaya çalışıyordu?
- Barış Serpil Hanım’ın onu sevebileceğini sanıyor muydu?
- Barış kaçıncı sınıf öğrencisi oldu?
- Barış ailesiyle tatil için nereye çıktı? Ne ile?
- Barış gezi sırasında nasıldı?
- Bir gün yemekten sonra Barış niçin tek başına dolaşıyordu?
- Barış ne yapan bir çocuk gördü?
- Barış onu aldı mı? Kurtardı mı? Çocuğun adı neydi?
- Çocuğu aldıktan sonra Barış nereye gitti?
- Durumu yolculara kim duyurdu?
- Cem’in annesi niçin Cem’in kamaradan çıkışını duyan olmadı?
- Cem’in annesi babası Barış’ın annesi babasıyla nasıl tanıştılar?
- Barış’ın babası Cem’in ailesiyle dostluğu devam etmeyi istedi mi?
- Barış’ın babası Cem’in babasına kartını uzatırken neyi anladı?
- Geçen sonbaharda Barış’a kim bağırmıştı?
- İki aile nasıl vedalaştılar?
- Barış annesinin söylediklerini ne zaman anladı? Niçin?
Ответы на вопросы (нажмите)
1. Barış balkonda ne yapıyordu? (Что Барыш делал на балконе?) Ответ содержится в: «Bir yandan elmayı kemiriyor, bir yandan çevreye bakıyordu.» (С одной стороны грыз яблоко, с другой — смотрел по сторонам.) → Barış balkonda elma kemiriyor ve çevreye bakıyordu. (Барыш грыз яблоко и смотрел по сторонам.)
2. Onun ailesi kaçıncı katta oturuyordu? (На каком этаже жила его семья?) Ответ содержится в: «Onlar on ikinci katta oturuyorlardı.» (Они жили на двенадцатом этаже.) → Onun ailesi on ikinci katta oturuyordu. (Его семья жила на двенадцатом этаже.)
3. Onların oturdukları yapı kaç katlıydı? (Сколько этажей было в их доме?) Ответ содержится в: «Oturdukları yapı, on altı katlı, yetmiş daireliydi.» (Их дом был шестнадцатиэтажный, на семьдесят квартир.) → Oturdukları yapı on altı katlıydı. (Их дом был шестнадцатиэтажный.)
4. İkinci katın on numaralı dairesinin balkonundan niçin garip bağırtılar gelmeye başladı? (Почему с балкона квартиры номер 10 на втором этаже начали доноситься странные крики?) Ответ содержится в: «Evin hanımı Serpil Hanım... var gücüyle bağırıyordu: — Evinizde çöp kabı yok mu? Görgüsüz insanlar!» (Хозяйка Серпиль кричала: «У вас дома мусорного ведра нет? Невоспитанные люди!») → Barış balkondan aşağıya elma koçanını attığı için Serpil Hanım bağırıyordu. (Серпиль кричала, потому что Барыш бросил вниз огрызок яблока.)
5. Barış balkondan odaya girip ne yapmaya başladı? (Что Барыш начал делать, войдя с балкона в комнату?) Ответ содержится в: «Özene bezene, Türkiye haritası yapmaya koyulmuştu.» (Он старательно принялся рисовать карту Турции.) → Barış Türkiye haritası yapmaya başladı. (Барыш начал рисовать карту Турции.)
6. Annesi neden telâşla konuşmaya başladı? (Почему мама встревоженно заговорила?) Ответ содержится в: «Bir an eli kaydı. Kalemin ucuyla üç burnu birleştirip tek bir çıkıntı durumuna getirdi... — Dikkat et oğlum! Kalemin ucuyla yok ettiğin üç burun yüzyıllardır...» (Его рука соскользнула. Карандашом он соединил три мыса в один выступ… «Осторожнее, сынок! Три мыса, которые ты стёр…») → Barış haritada üç burnu birleştirip yok ettiği için annesi telâşla konuşmaya başladı. (Мама встревожилась, потому что Барыш стёр три мыса на карте.)
7. Barış annesine nasıl bir şey anlattı? (Какую историю Барыш рассказал маме?) Ответ содержится в: «Sınıfımıza yeni gelen bir arkadaş var... «Düşmanlar onca toprağımızı ülkelerine neyle taşıdılar acaba?» diye sormasın mı?» (Новый ученик спросил: «Интересно, чем враги увезли столько нашей земли к себе в страны?») → Barış sınıftaki yeni bir arkadaşının komik bir sorusunu anlattı. (Барыш рассказал о смешном вопросе нового одноклассника.)
8. Barış'ın öğretmeni harita üzerinde konuşurken ne söz eder? (О чём говорит учитель Барыша, когда обсуждает карту?) Ответ содержится в: «Öğretmen de senin gibi, ülkemizin doğusu hep «topraklarımız» diye söz eder.» (Учитель, как и ты, всегда говорит «наши земли» о востоке страны.) → Öğretmen ülkemizin toprakları hakkında «topraklarımız» diye söz eder. (Учитель говорит о землях нашей страны как о «наших землях».)
9. Nasıl insanlar elbirlik olabilirler? (Какие люди могут объединиться?) Ответ содержится в: «Ancak birbirini seven insanlar elbirlik olabilir.» (Только любящие друг друга люди могут объединиться.) → Ancak birbirini seven insanlar elbirlik olabilirler. (Только любящие друг друга люди могут объединиться.)
10. Barış'a göre hiç tanımayan insanlar birbirlerini sevebilirler mi? (По мнению Барыша, могут ли незнакомые люди полюбить друг друга?) Ответ содержится в: «Yeryüzünde birbirlerinin dillerini, törelerini, âdetlerini bilmeyen... insanlar var. Bunlar birbirlerini nasıl sevebilirler? Pek aklım ermedi.» (На земле есть люди, не знающие языков и обычаев друг друга. Как они могут полюбить друг друга? Не могу понять.) → Hayır, Barış'a göre birbirini tanımayan insanların birbirlerini sevmesi zor. (Нет, по мнению Барыша, незнакомым людям трудно полюбить друг друга.)
11. Barış babasına, öğretmenine, arkadaşlarına silâhla saldırıp kalkışabilir mi? (Может ли Барыш напасть с оружием на отца, учителя, друзей?) Ответ содержится в: «Böyle bir şeyi kesinlikle yapamam. — Neden? — Çünkü sizleri seviyorum...» («Я такое точно не смогу сделать.» — «Почему?» — «Потому что люблю вас.») → Hayır, Barış onları sevdiği için böyle bir şey kesinlikle yapamaz. (Нет, Барыш не может, потому что любит их.)
12. Annesi Barış'a ne anlatmaya çalışıyordu? (Что мама пыталась объяснить Барышу?) Ответ содержится в: «Bir ulus içindeki insanlar birbirlerini sevmeyi öğrenmişlerse, onlar komşu ulusların insanlarını da... seveceklerdir.» (Если люди одной нации научились любить друг друга, они полюбят и людей соседних наций.) → Annesi insanlar birbirlerini sevmeyi öğrenirlerse savaşların sona ereceğini anlatmaya çalışıyordu. (Мама пыталась объяснить, что если люди научатся любить друг друга, войны закончатся.)
13. Barış Serpil Hanım'ın onu sevebileceğini sanıyor muydu? (Думал ли Барыш, что Серпиль может его полюбить?) Ответ содержится в: «O hanımın beni sevebileceğini hiç sanmıyorum ya!...» («Я совсем не думаю, что эта женщина может меня полюбить!») → Hayır, Barış Serpil Hanım'ın onu sevebileceğini hiç sanmıyordu. (Нет, Барыш совсем не думал, что Серпиль может его полюбить.)
14. Barış kaçıncı sınıf öğrencisi oldu? (В какой класс перешёл Барыш?) Ответ содержится в: «Barış dördüncü sınıf öğrencisi oldu.» (Барыш стал учеником четвёртого класса.) → Barış dördüncü sınıf öğrencisi oldu. (Барыш стал учеником четвёртого класса.)
15. Barış ailesiyle tatil için nereye çıktı? Ne ile? (Куда Барыш поехал в отпуск с семьёй? На чём?) Ответ содержится в: «Hep birlikte, gemiyle Kıbrıs'a geziye çıktılar.» (Все вместе отправились на Кипр на корабле.) → Barış ailesiyle gemiyle Kıbrıs'a çıktı. (Барыш отправился с семьёй на Кипр на корабле.)
16. Barış gezi sırasında nasıldı? (Каким был Барыш во время поездки?) Ответ содержится в: «Barış gezi sırasında sevinçten kabına sığmaz olmuştu.» (Барыш во время поездки не помещался в себе от радости.) → Barış gezi sırasında sevinçten kabına sığmaz olmuştu. (Барыш не помещался в себе от радости.)
17. Bir gün yemekten sonra Barış niçin tek başına dolaşıyordu? (Почему однажды после обеда Барыш гулял один?) Ответ содержится в: «Barış arkadaşlarını aradı, bulamadı. Tek başına dolaşmaya koyuldu.» (Барыш искал друзей, не нашёл. Стал гулять один.) → Barış arkadaşlarını bulamadığı için tek başına dolaşıyordu. (Барыш гулял один, потому что не нашёл друзей.)
18. Barış ne yapan bir çocuk gördü? (Что делал ребёнок, которого увидел Барыш?) Ответ содержится в: «Üç yaşlarındaki bir çocuğun üst güverteye çıkan demir merdivenleri tırmanmaya çalıştığını gördü.» (Он увидел, как трёхлетний ребёнок пытается взобраться по железной лестнице на верхнюю палубу.) → Barış üst güverteye çıkan demir merdivenleri tırmanmaya çalışan bir çocuk gördü. (Барыш увидел ребёнка, пытающегося забраться по железной лестнице.)
19. Barış onu aldı mı? Kurtardı mı? Çocuğun adı neydi? (Забрал ли Барыш его? Спас ли? Как звали ребёнка?) Ответ содержится в: «Hemen telâşla koştu, onu kucağına aldı... Çocuk adının Cem olduğunu söyleyince...» (Он тут же подбежал и взял его на руки… Ребёнок сказал, что его зовут Джем.) → Evet, Barış çocuğu kucağına alıp kurtardı. Çocuğun adı Cem'di. (Да, Барыш взял ребёнка на руки и спас. Ребёнка звали Джем.)
20. Çocuğu aldıktan sonra Barış nereye gitti? (Куда Барыш пошёл после того, как забрал ребёнка?) Ответ содержится в: «Doğruca gidip gemi kâtibini buldu.» (Пошёл прямо к корабельному секретарю.) → Barış doğruca gidip gemi kâtibini buldu. (Барыш пошёл прямо к корабельному секретарю.)
21. Durumu yolculara kim duyurdu? (Кто сообщил пассажирам о ситуации?) Ответ содержится в: «Kâtip mikrofonla durumu yolculara duyurdu.» (Секретарь по микрофону сообщил пассажирам о ситуации.) → Durumu yolculara gemi kâtibi duyurdu. (Ситуацию пассажирам сообщил корабельный секретарь.)
22. Cem'in annesi niçin Cem'in kamaradan çıkışını duyan olmadı? (Почему никто не заметил, как Джем вышел из каюты?) Ответ содержится в: «Birden uyuyakalmışım. Babası daha önce uyuduğundan, Cem'in kamaradan çıkışını duyan olmadı.» («Я внезапно уснула. А его отец уснул ещё раньше», поэтому никто не заметил.) → Cem'in annesi ve babası uyuduğu için Cem'in kamaradan çıkışını duyan olmadı. (Так как мама и папа Джема спали, никто не заметил его выхода.)
23. Cem'in annesi babası Barış'ın annesi babasıyla nasıl tanıştılar? (Как родители Джема познакомились с родителями Барыша?) Ответ содержится в: «Cem'in annesiyle babası Barış'ın annesi ve babasıyla tanıştılar. Kısa sürede dost oldular.» (Родители Джема познакомились с родителями Барыша. Быстро подружились.) → Barış'ın Cem'i kurtarması sayesinde aileler tanışıp kısa sürede dost oldular. (Благодаря тому, что Барыш спас Джема, семьи познакомились и быстро подружились.)
24. Barış'ın babası Cem'in ailesiyle dostluğu devam ettirmeyi istedi mi? (Хотел ли отец Барыша продолжить дружбу с семьёй Джема?) Ответ содержится в: «Dostluğumuzu İstanbul'da da sürdürelim. Birbirimize adreslerimizi verelim.» («Давайте продолжим нашу дружбу и в Стамбуле. Обменяемся адресами.») → Evet, Barış'ın babası dostluğu İstanbul'da da sürdürmek istedi. (Да, отец Барыша хотел продолжить дружбу и в Стамбуле.)
25. Barış'ın babası Cem'in babasına kartını uzatırken neyi anladı? (Что понял отец Барыша, протягивая визитку отцу Джема?) Ответ содержится в: «Erkekler ellerindeki kartlara bakakalmışlardı. Aynı yapıda oturuyorlardı. Cem'in ailesi ikinci kattaki on numaralı dairede oturuyordu.» (Мужчины замерли, глядя на визитки. Они жили в одном доме. Семья Джема жила в квартире номер 10 на втором этаже.) → Barış'ın babası, Cem'in ailesinin aynı yapıda, on numaralı dairede oturduğunu anladı. (Отец Барыша понял, что семья Джема живёт в том же доме, в квартире номер 10.)
26. Geçen sonbaharda Barış'a kim bağırmıştı? (Кто кричал на Барыша прошлой осенью?) Ответ содержится в: «İkinci kattaki on numaralı daire... Geçen sonbaharda balkonda elma yerken Barış'a bağıran Serpil Hanım'ın dairesi!» (Квартира номер 10 на втором этаже… Квартира Серпиль, которая кричала на Барыша, когда он ел яблоко на балконе прошлой осенью!) → Geçen sonbaharda Barış'a Serpil Hanım bağırmıştı. (Прошлой осенью на Барыша кричала Серпиль.)
27. İki aile nasıl vedalaştılar? (Как попрощались две семьи?) Ответ содержится в: «İki aile birbirlerine sarılarak vedalaştılar.» (Две семьи попрощались, обнявшись.) → İki aile birbirlerine sarılarak vedalaştılar. (Две семьи попрощались, обнявшись.)
28. Barış annesinin söylediklerini ne zaman anladı? Niçin? (Когда Барыш понял слова мамы? Почему?) Ответ содержится в: «Annesinin söyledikleri şimdi aydınlanıyordu. Serpil Hanım'la tanışmadan önce onu sevmiyordu. Oysa tanışınca ne güzel insanlar olduklarını anlamıştı. Tanıyınca sevmişti.» (Слова мамы теперь прояснялись. До знакомства с Серпиль он её не любил. Но познакомившись, понял, какие они хорошие люди. Узнав — полюбил.) → Barış annesinin söylediklerini Serpil Hanım'ın ailesiyle tanışınca anladı, çünkü onları tanıyınca sevmişti. (Барыш понял слова мамы, когда познакомился с семьёй Серпиль, потому что, узнав их, полюбил.)