Сравнительная и превосходная степень прилагательных в турецком языке

Словарь урока

Сравнительная степень прилагательных

Сравнительная степень в турецком языке передается именем в исходном падеже, а также словами daha «еще», çok daha «гораздо».

Uçak trenden hızlıdır. - Самолет быстрее поезда.
Uçak trenden daha hızlıdır. - Самолёт еще быстрее поезда.
Uçak trenden çok daha hızlıdır. - Самолет гораздо быстрее поезда.

Меньшая степень качества передается словами az «менее», daha az «еще менее».

O senden az çalışkandır. - Он менее старательный, чем ты.
O senden daha az çalışkandır. - Он еще менее старательный, чем ты.

В конструкциях со словами daha, çok daha, az, daha az возможно опущение имени в исходном падеже.

Uçak daha hızlıdır.

Упражнение 8.1. Заполните пропуски (сравнительная степень).

1. Kedi fareden büyüktür.
2. Yusuf, benden yaşlıdır.
3. Ben İngilizceyi Türkçeden iyi biliyorum.
4. Deniz nehirden geniştir.
5. Volvo modeli Şahin modelinden güzeldir.
6. Sözlük kitaptan pahalıdır.

Упражнение 8.2. Заполните пропуски (сравнительная степень).

1. Bu odada diğeri iyi çalışırız.
2. Denizi bura iyi seyredebilirsiniz.
3. Sen Ali iyi Türkçe konuşuyorsun.
4. Ben sen on beş santim uzunum.
5. Bu otel temiz bir otel istiyorum.

Превосходная степень прилагательных и наречий

Превосходная степень прилагательных образуется путем постановки слова en «самый» перед качественным прилагательным или наречием.

Bu en iyi ev. - Это самый лучший дом.
O en iyi Türkçe biliyor. - Он лучше всех знает турецкий язык.
En kalabalık ülke Çin’dir. - Китай - самая многолюдная страна.

Упражнение 8.3. Заполните пропуски (превосходная степень).

1. Ahmet sınıfta çalışkan öğrencidir.
2. Burada güzel ev benimkidir.
3. Türkçe kolay ders.
4. Mississippi büyük nehirdir.
5. Tarkan ünlü şarkıcıdır.

Упражнение 8.4. Ответьте на вопросы на основе предложенных характеристик машин.

A) Toyota Corolla 2020 model, 180 km / s - BMW 320i 2015 model, 235 km / s
B) Renault Clio 2018 model, 190 km / s - Volkswagen Passat 2016 model, 210 km / s

1. En hızlı araba hangisi?
   
2. En yavaş araba hangisi?
   
3. En eski araba hangisi?
   
4. En yeni araba hangisi?
   

Упражнение 8.5. Ответьте на вопросы.

1. Size göre en ünlü artist kimdir?
   
2. Sizin en iyi arkadaşınız kimdir?
   
3. Sizin en sevdiğiniz yemek hangisidir?
   
4. Sizin en çok sevdiğiniz mevsim hangisidir?
   
5. Sizin okuduğunuz en iyi kitap hangisidir?
   

6. En hızlı hayvan hangisidir?
   
7. En yavaş hayvan hangisidir?
   
8. En büyük hayvan hangisidir?
   
9. En çirkin hayvan hangisidir?
   
10. En güzel hayvan hangisidir?
    

Упражнение 8.6. Заполните пропуски (сравнительная и превосходная степени).

Bizim ev mahallenin güzel yerindedir. Bu semtte bizim evden güzel ev yoktur. Şehrin büyük çeşmesi, büyük okulu ve geniş caddeleri bu mahallededir. Turistler çok bu semte gelirler. Turistler temiz ve lezzetli yemekleri bizim mahallede yerler. Semtimizi fazla turistin ziyaret etmesini istiyoruz.

Тема: В магазине (Muzun kilosu kaç lira?)

Упражнение 8.7. Прочитайте диалог.

— Buyurun beyefendi.
— Meyve ve sebze almak istiyorum.
— Meyvelerim ve sebzelerim çok taze. Yeni geldi. Meyvelerden ne almak istiyorsunuz?
— Bir kilo muz, iki kilo üzüm ve üç kilo şeftali almak istiyorum. Fiyatları ne kadar?
— Şeftali ve üzümün kilosu altmış lira. Muz ise yüz lira.
— Muz kalsın. Çünkü muz çok pahalı. Peki patates ve fasulyenin kilosu kaç lira?
— Patates yirmi lira. Fasulye ise elli lira.
— İki kilo üzüm, üç kilo şeftali, iki kilo patates ve bir kilo fasulye verin lütfen!
— Buyurun efendim.
— Teşekkür ederim. İyi günler!

Упражнение 8.8. Задайте вопрос к подчеркнутым словам.

1. Evet, ayva çok pahalı.
   
2. Çileğin kilosu seksen lira.
   
3. Portakal ve vişne almak istiyorum.
   
4. İki kilo ıspanak almak istiyorum.
   
5. Hayır, sebzeler taze değil.
   
6. Dün meyveler ucuz değildi.
   

Словообразовательный аффикс -(y)ıcı

Словообразовательный аффикс -(y)ıcı образует существительные, называющие имя деятеля, производящего действие и представлен вариантами -(y)ıcı, -(y)ici, -(y)ucu, -(y)ücü.

Satmak - sat + ıcı - продавец
Binmek - bin + ici - наездник
Dinlemek - dinle + y + ici - слушатель
Almak - al + ıcı - покупатель, принимающий, получающий
Yüzmek - yüz + ücü - пловец
Koşmak - koş + ucu - бегун