Learning Turkish from scratch!
Reading text 7

Kır gezisi – A trip to the countryside

Okullar kapanmak üzereydi. Kitaplar bitmiş, karneler hazırlanmıştı.

Öğretmen:

— Çocuklar, bu yıl hepiniz derslerine çok iyi çalıştınız. Gezip eğlenmeyi hak ettiniz. Yarın sizi kıra götüreceğim, dedi. Sınıftaki çocuklar, sevinç sesleri çıkarak birbirlerine sarıldılar.

Sabahleyin erkenden, okul bahçesine doluştular. Hepsi de ellerinde yiyecek çıkınlarıyla gelmişlerdi. Küme küme toplanmış, geziden söz ediyorlardı.

Hakkı:

— Dün Almanya’dan amcam geldi. Bana iki paket çikolata getirmiş, çıkınıma onları da koydum. Kırda yiyeceğim, diye böbürlendi.

Turan:

— Kıra varıncaya dek erir onlar, dedi.

Hakkı:

— Erimez, diye kesip attı. Turan arkadaşlarına iyilik yapmak istiyordu. Bu nedenle üsteledi:

— Erir. Git onları eve bırak. Geçen yaz göl kıyısına gitmiştik. Çıkınımda çikolata vardı. Eriyip bulamaç gibi oldu.

Hakkı:

— Bu iyi çikolatadır erimez, diyerek öfkeyle ayağını yere vurdu. O sırada öğretmen, bahçe kapısından içeriye giriyordu. Çocuklar tartışmayı kesip ona doğru koştular. Sevinç içinde hoplayıp, zıplayarak çevresinde toplandılar.

Öğretmen:

— Çocuklarım, bu gezide bazı kurallara uymanız gerekiyor: Yollarda sırayı bozmamalısınız. Gürültü etmek, sıradan çıkıp sokak satıcılarından alışveriş yapmak yok. Bunlar, bizi çevremize karşı küçük düşürücü davranışlardır... Kıra varınca sağa sola dağılmayıp yakınımda oynayın. Çöplerinizi yere atmayın. Çöp kabı varsa, oraya atacaksınız. Yoksa, sarıp sarmalar çıkınlarınıza koyarsınız. Haydi şimdi boy sırasına göre dizilin de çıkalım, dedi.

Kırlar yemyeşildi. Çocuklar çıkınlarını bir ağacın altına koyup oyuna giriştiler... Öğle olunca, gölgelik yerlere çekilip çıkınlarını açtılar. İstekle karınlarını doyurmaya koyuldular. Hepsinin yanakları, pembe pembe olmuştu. Gözleri ışıl ışıldı. Varlıklarından sevinç ve neşe fışkırıyordu. Sevgi dolu gözlerle, kendilerine bakan öğretmenlerine, sıcak sıcak gülümsüyorlardı. Çoğunun süt dişleri dökülmüştü. Öğretmen onları dişsiz hâlleriyle daha cana yakın buluyordu: Çocuklar çok sevindiler, iyi ki getirdim buraya, diye geçiriyordu içinden.

Bir ara ilerde Hakkı ile Turan’ın dövüşmekte olduklarını gördü. Telâşla yanlarına koştu:

— N’oluyor? Birbirinize neden saldırdınız?

İki çocuk soluk soluğa, birbirlerinden ayrıldılar. Hakkı öfkeyle söze başladı:

— Öğretmenim, yemek çıkınımda iki paket çikolatam vardı...

Turan atılıp Hakkı’nın sözünü kesti:

— Çikolata paketinin birini, sen çaldın diyor bana. Yemin ederim öğretmenim, ben çalmadım.

Hakkı:

— O çaldı öğretmenim. Gece yatarken, paketlerin ikisini de çıkının içine kendim yerleştirdim. Bir tanesi yok olmuş.

Turan:

— Çikolatayı çalmadım öğretmenim, diyerek içini çeke çeke ağlamaya başladı. Çocuklar yemeklerini bırakmış, kavgacıların çevresine toplanmışlardı.

Hakkı:

— Ona inanmayın öğretmenim. Biz oynarken o oyuna katılmadı. Ağacın altında yemek çıkınlarının yanında oturuyordu. Çikolatamı o sırada çaldı, dedi. Turan:

— Oyuna ayakkabım sıkıştığı için katılmadım. Ama kimsenin çıkınına elimi sürmedim, diye kendini savundu...

Öğretmen:

— Yeter! Herkes yerine gitsin, diye bağırdı. Turan’ın arkadaşlarının yanında küçük düşmesi onu üzmüştü. Çocuklar yerlerine döndüler. Turan durmadan ağlıyordu.

Öğretmen Hakkı’ya yaklaştı:

— Bence Turan çikolatayı çalmadı. Belki de bir yerlerde düşürdün.

Hakkı:

— Düşürmedim öğretmenim, diye direndi.

Turan ceplerini göstererek:

— Bakın, ceplerim bomboş, diye direndi. Sonra yemek çıkınını getirdi. İçindekileri boşalttı:

— İşte burada da yok... Başka nereme koyabilirim? diye hıçkırdı. Turan’ın yemek torbasında, iki dilim ekmekle beş altı tane zeytin ve bir yumurta vardı...

Öğretmen:

— Gördün ya! Çikolatanı çalmış olsaydı cebine ya da çıkınına koyacaktı. Kırda başka nereye saklayabilir? Haydi arkadaşından özür dile, diyerek Hakkı’yı tersledi. Hakkı, Turan’dan yarım ağızla özür dileyip yemek çıkınının başına oturdu. Turan olduğu yere çöküp başını ellerinin arasına aldı.

Öğretmen:

— Haydi Turan, sen de karnını doyur, diyerek oradan uzaklaştı.

Turan’ın boğazından bir lokma ekmek geçmiyordu. Herkesin içinde hırsız durumuna düşmek, onu çok üzmüştü. Bu olay nedeniyle öteki çocukların da neşeleri kaçtı. Öğretmen kırgın bir sesle:

— Yemek işi bitince, hemen çıkınlarınızı toplayın. Evlerimize dönelim, dedi. Çocuklar, erken dönüşün nedenini anlamışlardı. Hepsi de Hakkı’ya öfkeyle baktılar.

Hakkı eve varınca, annesi onu sevinçle karşıladı:

— Gezip eğlendin mi? Yüzüne renk gelmiş. Ne güzel olmuşsun! diyerek kucakladı... Hakkı neşesizdi. Annesi oğlunu üzgün görünce telâşlandı:

— Bir şey mi oldu oğlum? Neden üzgünsün? Hakkı:

— Arkadaşım Turan çikolatamı çaldı. Üstelik öğretmen, ona değil de bana kızdı diyerek yakındı.

Annesi:

— Üzülme oğlum, çaldıysa haram olsun. Bir paket çikolatan daha var. Dün gece, kır yemeklerini koyduğun çıkına baktım. Çikolata paketlerinin ikisini de almışsın.

Hakkı telaşla annesinin sözünü kesti:

— Evet aldım ama biri çalındı!

Annesi:

— Yanılıyorsun oğlum, hava sıcak, çikolataların yollarda erir, hem de fazlası mideni bozar, diye düşündüm. Çıkınındaki paketlerin birini alıp sakladım... dedi. Ve uzanıp raftaki paketi aldı. Oğlunun eline tutuşturdu.

Hakkı:

— Hiiii! diye irkilip «Demek Turan çalmamıştı.» diye söylendi. Çikolatayı öfkeyle parmaklarının arasında sıkıp ezdi. Sonra fırlatıp bir köşeye attı.

Vocabulary for the text

ara - distance, interval, gap
bırakmak - to leave, to drop
bomboş - completely empty
boşaltmak - to empty, to clear out
boy - height
bozmak - to break, to ruin, to spoil
bulamaç - mush, thick gruel
cana yakın - sweet, likable, friendly
cep - pocket
çalmak - to steal
çekilmek - (+ dative) to withdraw, to step aside
çıkın - bundle (of food), parcel
çikolata - chocolate
çökmek - to collapse, to slump down
çöp - garbage, trash
dağılmak - to scatter, to disperse
dek - until, up to
demek - to say, to mean
dilim - slice, piece
direnmek - to resist, to insist
dizilmek - to line up
dolaşmak - to wander, to walk around
dökülmek - to fall out (teeth), to spill
dönmek - to return
dönüş - return
dövüşmek - to fight
düşürmek - to drop
düşmek - to fall
düşürücü - degrading, humiliating
el sürmek - to touch, to lay a hand on
erimek - to melt
ezmek - to crush, to smash
fazla - extra, excess, too much
fırlatmak - to throw, to toss
fışkırmak - to gush out, to burst out
girişmek - to attempt, to start, to set about
göl - lake
göstermek - to show
götürmek - to take (someone somewhere)
gürültü etmek - to make noise
hak etmek - to deserve, to earn the right
hâl - state, condition
haram olsun! - may it bring you no good! / shame on you!
hıçkırmak - to sob, to hiccup
hırsız - thief
hoplayıp zıplamak - to jump and skip around
ışıl ışıl - sparkling, gleaming
iyilik yapmak - to do a favor, to do good
içinden geçirmek - to think to oneself
içini çekmek - to sigh

ilerde - ahead, up ahead
irkilmek - to startle, to flinch
kaçmak - to run away, to escape
karne - report card
karnı doymak - to satisfy one’s hunger, to be full
karnım doydu - I am full
karşılamak - to meet, to welcome
katılmak - (+ dative) to join, to participate
kavgacı - fighter, quarreler
kır - countryside, field
kırgın - offended, hurt, disappointed
koymak - to put, to place
kucaklamak - to hug, to embrace
kural - rule
küme - group, cluster
lokma - bite, morsel
mide - stomach
neşe - joy, cheerfulness
olay - event, incident
pembe - pink
raf - shelf
saklamak - to hide, to keep
sarılmak - to hug, to embrace
sarmak - to wrap
satıcı - seller, vendor
savunmak - to defend
ses çıkarmak - to make a sound
sevgi - love
sıkışmak - to pinch, to be tight (shoes)
sıkmak - to squeeze, to press
sıra - line, queue
söz etmek - (+ ablative) to talk about, to mention
süt dişleri - baby teeth
tartışmak - to argue, to discuss
torba - bag, sack
tutuşturmak - to thrust into (someone’s hand)
uymak - to comply, to follow (rules)
üstelemek - to insist
üzere - about to
üzmek - to upset, to sadden
yanak - cheek
yanılmak - to be mistaken, to be wrong
yarım ağızla - half-heartedly, reluctantly
yatmak - to lie down, to go to sleep
yerleştirmek - to place, to arrange
yeter! - enough!
zıplamak - to jump

Questions on the text

Öğretmen çocukları nereye götürdü?
Çocuklar ellerinde ne çıkınlarıyla gelmişlerdi?
Hakkı çıkına neyi koydu?
Hakkı için çikolata kim getirdi?
Turan Hakkı’ya ne söyledi?
Çocuklar bu gezide hangi kurallara uymalılar?
Çocuklar çıkınlarını nereye koydular?
Çocuklar ne zaman çıkınlarını açtılar?
Çocuklar kıra gelince ne yapmaya giriştiler?
Çocuklar nasıl görünüyorlardı?
Öğretmen çocukları ne halliyle daha cana yakın buluyordu?
Hakkı ile Turan niçin dövüştüler?
Hakkı niçin Turan’ı suçlamalar yaptı?
Hakkı ne ile Turanı suçladı?
Turan neden oyuna katılmadı?
Turan’ın yemek torbasında ne vardı?
Hakkı Turan’dan özür diledi mi? Nasıl?
Turan’ı neyi üzmüştü?
Çocuklar neden Hakkı’ya öfkeyle baktılar?
Hakkı eve varınca nasıl görünüyordu? O neden üzgündü?
Hakkı’nın annesi nasıl onu teselli etti?
Anne çikolataların paketlerin birini niçin sakladı?

Answers to the questions (click)

1. Öğretmen çocukları nereye götürdü? (Where did the teacher take the children?) The answer is found in: «Yarın sizi kıra götüreceğim.» (Tomorrow I will take you to the countryside.) → Öğretmen çocukları kıra götürdü. (The teacher took the children to the countryside.)

2. Çocuklar ellerinde ne çıkınlarıyla gelmişlerdi? (With what bundles did the children come in their hands?) The answer is found in: «Hepsi de ellerinde yiyecek çıkınlarıyla gelmişlerdi.» (They all came with food bundles in their hands.) → Çocuklar ellerinde yiyecek çıkınlarıyla gelmişlerdi. (The children had come with food bundles in their hands.)

3. Hakkı çıkına neyi koydu? (What did Hakkı put in the bundle?) The answer is found in: «Bana iki paket çikolata getirmiş, çıkınıma onları da koydum.» (He brought me two packages of chocolate, I put them in my bundle too.) → Hakkı çıkınına iki paket çikolata koydu. (Hakkı put two packages of chocolate in his bundle.)

4. Hakkı için çikolata kim getirdi? (Who brought chocolate for Hakkı?) The answer is found in: «Dün Almanya'dan amcam geldi. Bana iki paket çikolata getirmiş.» (Yesterday my uncle came from Germany. He brought me two packages of chocolate.) → Hakkı için çikolatayı Almanya'dan amcası getirdi. (His uncle from Germany brought the chocolate for Hakkı.)

5. Turan Hakkı'ya ne söyledi? (What did Turan tell Hakkı?) The answer is found in: «Kıra varıncaya dek erir onlar. ... Git onları eve bırak.» (They will melt by the time we reach the countryside... Go leave them at home.) → Turan, çikolataların kırda eriyeceğini söyledi. (Turan said that the chocolates would melt in the countryside.)

6. Çocuklar bu gezide hangi kurallara uymalılar? (What rules must the children follow on this trip?) The answer is found in: «Yollarda sırayı bozmamalısınız. Gürültü etmek... yok... sağa sola dağılmayıp yakınımda oynayın. Çöplerinizi yere atmayın.» (You must not break the line on the roads. No making noise... do not scatter, play near me. Do not throw your garbage on the ground.) → Çocuklar sırayı bozmamalı, gürültü etmemeli, dağılmamalı ve çöpleri yere atmamalılar. (The children must not break the line, must not make noise, must not scatter, and must not throw garbage on the ground.)

7. Çocuklar çıkınlarını nereye koydular? (Where did the children put their bundles?) The answer is found in: «Çocuklar çıkınlarını bir ağacın altına koyup oyuna giriştiler.» (The children put their bundles under a tree and started playing.) → Çocuklar çıkınlarını bir ağacın altına koydular. (The children put their bundles under a tree.)

8. Çocuklar ne zaman çıkınlarını açtılar? (When did the children open their bundles?) The answer is found in: «Öğle olunca, gölgelik yerlere çekilip çıkınlarını açtılar.» (When it was noon, they withdrew to shady places and opened their bundles.) → Çocuklar öğle olunca çıkınlarını açtılar. (The children opened their bundles when it was noon.)

9. Çocuklar kıra gelince ne yapmaya giriştiler? (What did the children start doing when they arrived at the countryside?) The answer is found in: «Çocuklar çıkınlarını bir ağacın altına koyup oyuna giriştiler.» (The children put their bundles under a tree and started playing.) → Çocuklar kıra gelince oyuna giriştiler. (The children started playing when they arrived at the countryside.)

10. Çocuklar nasıl görünüyorlardı? (How did the children look?) The answer is found in: «Hepsinin yanakları, pembe pembe olmuştu. Gözleri ışıl ışıldı. Varlıklarından sevinç ve neşe fışkırıyordu.» (All of their cheeks had become very pink. Their eyes were sparkling. Joy and cheerfulness were gushing out of their beings.) → Çocukların yanakları pembe pembe, gözleri ışıl ışıldı ve varlıklarından sevinç fışkırıyordu. (The children’s cheeks were very pink, their eyes were sparkling, and joy was gushing from them.)

11. Öğretmen çocukları ne hâlleriyle daha cana yakın buluyordu? (In what state did the teacher find the children more likable?) The answer is found in: «Çoğunun süt dişleri dökülmüştü. Öğretmen onları dişsiz hâlleriyle daha cana yakın buluyordu.» (Most of their baby teeth had fallen out. The teacher found them more likable in their toothless state.) → Öğretmen çocukları dişsiz hâlleriyle daha cana yakın buluyordu. (The teacher found the children more likable in their toothless state.)

12. Hakkı ile Turan niçin dövüştüler? (Why did Hakkı and Turan fight?) The answer is found in: «Yemek çıkınımda iki paket çikolatam vardı... Çikolata paketinin birini, sen çaldın diyor bana.» (I had two packages of chocolate in my food bundle... He is telling me that you stole one of the chocolate packages.) → Hakkı çikolatalarından birinin çalındığını düşündüğü ve Turan'ı suçladığı için dövüştüler. (They fought because Hakkı thought one of his chocolates was stolen and accused Turan.)

13. Hakkı niçin Turan'ı suçlama yaptı? (Why did Hakkı accuse Turan?) The answer is found in: «Biz oynarken o oyuna katılmadı. Ağacın altında yemek çıkınlarının yanında oturuyordu. Çikolatamı o sırada çaldı.» (He didn't join the game while we were playing. He was sitting next to the food bundles under the tree. He stole my chocolate at that time.) → Turan oyuna katılmayıp çıkınların yanında oturduğu için Hakkı onu suçladı. (Hakkı accused him because Turan didn't join the game and sat next to the bundles.)

14. Hakkı ne ile Turan'ı suçladı? (What did Hakkı accuse Turan of?) The answer is found in: «Çikolata paketinin birini, sen çaldın diyor bana.» (He is telling me that you stole one of the chocolate packages.) → Hakkı, Turan'ı çikolata paketlerinden birini çalmakla suçladı. (Hakkı accused Turan of stealing one of the chocolate packages.)

15. Turan neden oyuna katılmadı? (Why didn't Turan join the game?) The answer is found in: «Oyuna ayakkabım sıkıştığı için katılmadım.» (I didn't join the game because my shoes were tight.) → Turan ayakkabısı sıkıştığı için oyuna katılmadı. (Turan didn't join the game because his shoes were tight.)

16. Turan'ın yemek torbasında ne vardı? (What was in Turan's food bag?) The answer is found in: «Turan'ın yemek torbasında, iki dilim ekmekle beş altı tane zeytin ve bir yumurta vardı.» (There were two slices of bread, five or six olives, and one egg in Turan's food bag.) → Turan'ın yemek torbasında iki dilim ekmek, beş altı tane zeytin ve bir yumurta vardı. (In Turan's food bag, there were two slices of bread, five or six olives, and an egg.)

17. Hakkı Turan'dan özür diledi mi? Nasıl? (Did Hakkı apologize to Turan? How?) The answer is found in: «Hakkı, Turan'dan yarım ağızla özür dileyip yemek çıkınının başına oturdu.» (Hakkı half-heartedly apologized to Turan and sat down next to his food bundle.) → Evet, Hakkı Turan'dan yarım ağızla özür diledi. (Yes, Hakkı apologized to Turan half-heartedly.)

18. Turan'ı neyi üzmüştü? (What made Turan sad?) The answer is found in: «Herkesin içinde hırsız durumuna düşmek, onu çok üzmüştü.» (Being put in the position of a thief in front of everyone made him very sad.) → Herkesin içinde hırsız durumuna düşmek Turan'ı çok üzmüştü. (Being made to look like a thief in front of everyone had upset Turan very much.)

19. Çocuklar neden Hakkı'ya öfkeyle baktılar? (Why did the children look angrily at Hakkı?) The answer is found in: «Bu olay nedeniyle öteki çocukların da neşeleri kaçtı... Çocuklar, erken dönüşün nedenini anlamışlardı. Hepsi de Hakkı'ya öfkeyle baktılar.» (Because of this incident, the joy of the other children was also lost... The children understood the reason for the early return. They all looked at Hakkı angrily.) → Hakkı'nın kavgası yüzünden erken dönmek zorunda kaldıkları için çocuklar ona öfkeyle baktılar. (The children looked at Hakkı angrily because they had to return early due to his fight.)

20. Hakkı eve varınca nasıl görünüyordu? O neden üzgündü? (How did Hakkı look when he got home? Why was he sad?) The answer is found in: «Hakkı neşesizdi... — Arkadaşım Turan çikolatamı çaldı. Üstelik öğretmen, ona değil de bana kızdı.» (Hakkı was joyless... ‘My friend Turan stole my chocolate. Moreover, the teacher got angry at me instead of him.’) → Hakkı neşesizdi. Çikolatasının çalındığını ve öğretmenin kendisine kızdığını düşündüğü için üzgündü. (Hakkı was joyless. He was sad because he thought his chocolate was stolen and that the teacher got angry at him.)

21. Hakkı'nın annesi nasıl onu teselli etti? (How did Hakkı's mother console him?) The answer is found in: «Üzülme oğlum, çaldıysa haram olsun. Bir paket çikolatan daha var.» (Don't be sad, my son, if he stole it, may it bring him no good. You have one more package of chocolate.) → Annesi «Üzülme oğlum, çaldıysa haram olsun» diyerek onu teselli etti. (His mother consoled him by saying, “Don't be sad, my son, if he stole it, may it bring him no good.”)

22. Anne çikolata paketlerinin birini niçin sakladı? (Why did the mother hide one of the chocolate packages?) The answer is found in: «Hava sıcak, çikolataların yollarda erir, hem de fazlası mideni bozar, diye düşündüm. Çıkınındaki paketlerin birini alıp sakladım.» (I thought: the weather is hot, your chocolates will melt on the way, and too much would upset your stomach. I took one of the packages from your bundle and hid it.) → Anne, hava sıcak olduğu için çikolatanın yollarda eriyeceğini ve fazlasının Hakkı'nın midesini bozacağını düşündüğü için bir paketi alıp saklamıştı. (The mother hid one package because she thought the chocolate would melt on the way in the hot weather and that too much would upset Hakkı's stomach.)