The present-future tense: practice. The affix -lan / -len in Turkish

Lesson vocabulary

The present-future tense (continued)

Exercise 12.1. Provide affirmative and negative answers using the present-future tense.

1. Sigara ve içki içer misin?
   Evet,  .
   Hayır, .
2. İngilizce bilir misiniz?
   Evet,  .
   Hayır, .
3. Ahmet Bey yemek pişirir mi?
   Evet,  .
   Hayır, .
4. Bulaşık ve çamaşır yıkar mı?
   Evet,  .
   Hayır, .
5. Sinemaya gider mi?
   Evet,  .
   Hayır, .

6. Kışın hava soğuk olur mu?
   Evet,  .
   Hayır, .
7. Bu duraktan 32 numaralı otobüs geçer mi?
   Evet,  .
   Hayır, .
8. Sabah dişlerini fırçalar mısın?
   Evet,  .
   Hayır, .
9. Gülü sever misiniz?
   Evet,  .
   Hayır, .
10. İngiliz yemeklerinden hoşlanır mısınız?
    Evet,  .
    Hayır, .
11. Osman sabahları erken kalkar mı?
    Evet,  .
    Hayır, .

Exercise 12.2. Ask a question using the verbs given in brackets in the present-future tense.

1. Öğrenci ders ? (dinlemek)
2. Siz gece ? (çalışmak)
3. Kışın kar ? (yağmak)
4. Yazın tatile ? (gitmek)
5. Bu iş ? (olmak)

6. Bu tren sabah saat 6’da İstanbul’a ? (varmak)
7. Bir fincan kahve ? (içmek)
8. Bekir bu sorunun cevabını ? (bilmek)
9. Ağaçlar baharda çiçek ? (açmak)
10. Sabahları kahvaltı ? (yapmak)
11. Sigara ? (içmek)

Exercise 12.3. First, write the negative form of the present-future tense, and then ask a question.

1. Süt içmeyi fazla sev.
   ?
2. Anar hiçbir zaman yalan söyle.
   ?
3. Arkadaşlarımla kavga et.
   ?
4. Biz imtihanlarda kopya çek.
   ?
5. Öğrenciler okula geç kal.
   ?
6. Ben fazla televizyon seyret.
   ?
7. Babam hızlı araba kullan.
   ?

Exercise 12.4. Answer the questions in the affirmative form of the present-future tense.

1. Sık sık kütüphaneye gider mi?
   Evet, .
2. Sık sık kavga eder mi?
   Evet, .
3. Sık sık telefon eder misiniz?
   Evet, .
4. Sık sık doktora giderler mi?
   Evet, .
5. Sık sık dişlerini fırçalar mısın?
   Evet, .
6. Sık sık hasta olur mu?
   Evet, .
7. Sık sık ağlar mısınız?
   Evet, .
8. Sık sık tiyatro izlerler mi?
   Evet, .

Exercise 12.5. Ask a question using forms of the present-future tense.

1. ?
   Hayır, hiç yalan söylemem.
2. ?
   Evet, futbol oynamaktan hoşlanırım.
3. ?
   Hayır, müzik dinlemez.
4. ?
   Evet, arkadaşlarımla sık sık tiyatroya giderim.
5. ?
   Hayır, karanlıktan korkmayız.

Topic: What do you like to do? (Siz ne yapmayı seviyorsunuz?)

Exercise 12.6. Read the text and answer the questions.

Text: Çok sosyal bir insan (A very sociable person)

Deniz çok sosyal bir kişi. Bütün zamanını arkadaşlarıyla beraber geçirir. Partilere gider. Sinema ve tiyatroya gider.

Aynı zamanda bütün sporları sever. Basketbol, tenis ve voleybol oynar. O çok sportiftir.

Deniz genellikle evde kalmaz. Sık sık dışarı çıkar. Kitap okumayı sevmez. Televizyon seyretmekten hoşlanmaz. Ve asla müzik dinlemez. O çok aktif.

Gördüğünüz gibi Deniz çok sosyal bir kişi.

Ya siz nasıl bir kişisiniz? Sosyal misiniz? Sakin misiniz? Vaktinizi nasıl geçirirsiniz?

Exercise 12.7. Answer the questions.

A)

1. Hangi çeşit filmleri seversiniz?
   
2. Hangi çeşit kitapları seversiniz?
   
3. Hangi çeşit yemeklerden hoşlanırsınız?
   
4. Hangi sporları yaparsınız?
   
5. Hangi çeşit müzikleri dinlersiniz?
   
6. Hangi televizyon programlarını seyredersiniz?
   
7. Hangi arabalara sahip olmak istersiniz?
   
8. Hangi dili güzel konuşursunuz?
   
9. Hangi dersi daha çok seversiniz?
   
10. Hangi arkadaşınızı daha çok seversiniz?
    

B)

1. Haftada kaç kez banyo yaparsınız?
   
2. Her sabah süt içer misiniz?
   
3. Günde kaç defa yemek yersiniz?
   
4. Her hafta tiyatroya gider misiniz?
   
5. Her akşam televizyon seyreder misiniz?
   
6. Her sene tatile gider misiniz?
   
7. Günde kaç kez eve telefon edersiniz?
   
8. Her gün okula gider misiniz?
   
9. Her zaman ders çalışır mısınız?
   

Based on the text Çok sosyal bir insan and your answers to the exercise, tell us about yourself. What kind of person are you? What do you like to do?

Exercise 12.8. Read the text.

Text: Mr. and Mrs. Ertürk (Bay ve Bayan Ertürk)

Bay ve Bayan Ertürk New York’ta yaşarlar. Onlar çok az İngilizce konuşurlar. Genellikle Türkçe konuşurlar.

Onlar Türkçe gazete okurlar. Türkçe radyo programlarını dinlerler. Evlerinin yakınındaki Türk dükkânından alışveriş yaparlar. Her gün Türk arkadaşlarını ziyaret ederler. Çünkü onlar öz kültürlerini unutmak istemezler.

Fakat Bay ve Bayan Ertürk’ün oğlu az Türkçe bilir. O genellikle İngilizce konuşur. Amerikan radyo programlarını dinler. Amerikan süpermarketlerinden alışveriş yapar. Amerikalılarla arkadaşlık yapar. Onlarla gezer. Onlarla konuşur. Onlarla dost olur.

Bay ve Bayan Ertürk’ün oğlu sadece Bay ve Bayan Ertürk’le Türkçe konuşur. Ertürkler, çok üzgünler. Çünkü oğulları çok az Türkçe biliyor. Kültürünü unutuyor.

The word-building affix -la + n, -le + n

The word-building affix -la + n, -le + n forms verbs from nouns and adjectives:

Merak - lan - mak - to worry, to become anxious
Duygu - lan - mak - to be moved/touched (emotionally)
Şüphe - len - mek - to suspect, to become suspicious
Yaş - lan - mak - to age, to get old
Öfke - len - mek - to get angry
Heyecan - lan - mak - to get excited
Toz - lan - mak - to get dusty
Hava - lan - mak - to take off, to rise into the air
Akıl - lan - mak - to get smarter, to wise up
Ev - len - mek - to get married
Hasta - lan - mak - to get sick
Borç - lan - mak - to go into debt

If the verb is formed from a verb ending in -la- or -le-, adding -n- gives the verb a passive or reflexive meaning:

Hazırlamak - hazır-lan-mak - to prepare - to get ready
Başlamak - baş-lan-mak - to start (something) - to begin
Etkilemek - etki-len-mek - to affect - to be affected
Kilitlemek - kilit-len-mek - to lock - to be locked
Süslemek - süs-len-mek - to decorate/adorn - to dress up/adorn oneself

Exercise 12.9. Write the sentences by adding the word-building affix -lan, -len- to the nouns given in brackets.

1. Eve geç geldiğim için annem çok (merak).
2. Artık çok (yaş), koşamıyorum.
3. Kapıyı aç, oda (hava).
4. Masanın üstü (toz), hemen temizleyin.
5. Bu adamdan (şüphe)