Verbal Adverbs (Gerunds) in the Turkish language

Lesson vocabulary

The verbal adverb ending in -(y)a, -(y)e

The verbal adverb ending in -(y)a, -(y)e denotes a secondary (accompanying) action and answers the question nasıl “how?”.

The form ending in -a, -e is usually used in a doubled (reduplicated) form and expresses a repeated, intensive, or continuous action.

This form is created by attaching the affix -a/-e to a verb stem ending in a consonant, or -ya/-ye to a stem ending in a vowel:

Yazmak - yaz + a = yaza yaza
Oynamak - oyna + y + a = oynaya oynaya
Gülmek - gül + e = güle güle
Dinlemek - dinle + y + e = dinleye dinleye

1. Geze geze sahile indik. - Strolling along (by constantly walking), we went down to the shore.
2. Güle oynaya okula gidiyor. - Laughing and playing, he goes to school.

Sometimes, the form ending in -a, -e simply denotes a continuous action that leads to a specific result. In such cases, this form loses its adverbial meaning.

1. Ağlaya ağlaya gözlerinde yaş kalmamış. - She cried and cried, and there were no tears left in her eyes.
2. Yaza yaza parmaklarım şişti. - I wrote and wrote, and my fingers swelled up.

Exercise 21.1. Write the sentences using the verbs given in brackets in the -(y)a, -(y)e form.

1. Bacalardan çıkan dumanlar, (kıvrılmak) yükseliyordu.
2. Fatma’nın annesi (hıçkırmak) ağlıyordu.
3. (ağlamak) şirketten çıkıp gitti.
4. Ben gökler, kuşlar, dağlar sesini (dinlemek) dolaşıyordum.
5. (oynamak) gelin çocuklar.
6. (koşmak) bebeği görmeye gittik.
7. Bebek kokusunu (çekmek) uzun uzun kokladım.

The verbal adverb ending in -(y)ıp, -(y)ip, -(y)up, -(y)üp

This form is created by attaching the corresponding affixes to the verb stem: -(y)ıp, -(y)ip, -(y)up, -(y)üp.

Gelmek - gel + ip = gelip
Açmak - aç + ıp = açıp
Bakmak - bak + ıp = bakıp

The verbal adverb ending in -(y)ıp, -(y)ip, -(y)up, -(y)üp denotes a secondary action that chronologically precedes the main action. In English, it is most often translated using “and” to connect two verbs, or by using a gerund phrase (“Having done...”, “After doing...”).

1. Ali çok ders çalışıp başarılı oldu. (Ali çok ders çalıştı. Başarılı oldu). - Having studied a lot (Ali studied a lot and), Ali became successful.
2. Bu hikâyeyi yazıp bana getireceksin. - Write this story and bring it to me (Having written this story, bring it to me).

Exercise 21.2. Write the sentences using the verbs given in brackets in the -(y)ıp, -(y)ip, -(y)up, -(y)üp form.

1. Şimdi (giyinmek) gelirim.
2. Anne hamur (yoğurmak) ekmek yaptı.
3. (Gezmek) eğlendin mi?
4. Bir süre (oturmak) TV izlediler.
5. Doktor yine (gelmek) Ahmet’le konuştu.
6. O hafifçe (gülümsemek) Meryem’e baktı.
7. Aynı sözleri (tekrarlamak) duruyor.
8. Bir an (durmak) düşündü.

9. Köpek terlikleri (dişlemek) yırtmıştı.
10. Anne çantayı arasından (çekmek) aldı.
11. Safiye sevinçle ellerini (uzatmak) çantayı almak istedi.
12. Yatak odasına (götürmek) gizlice dolabına sakladı.
13. Çikolatayı parmaklarının arasında (sıkmak) ezdi.
14. Kızlar yatmadan önce (gelmek) iyi geceler diledi.
15. Gezide birçok tarihi yer (gezmek) gördük.
16. Onunla (konuşmak) dertleşiyordu.

The verbal adverb ending in -(y)arak, -(y)erek

This verbal adverb form is created by attaching the affix -(y)arak, -(y)erek to the verb stem:

Bakmak - bak + arak - bakarak
Gülmek - gül + erek - gülerek

This verbal adverb denotes a secondary action occurring simultaneously with the main one. It translates into English using the “-ing” form (present participle/gerund) meaning “by doing” or “while doing”.

1. Kuşlar kanat çırparak uçtular. - The birds flew, flapping their wings.
2. Sağa sola bakarak yürüyorlar. - They are walking, looking left and right.

Sometimes, the form ending in -(y)arak, -(y)erek can express a conditional meaning:

Hasta dinlenerek iyileşecek. - The patient will recover by resting (if they rest).

The verb olmak forms the word olarak, which has a special meaning translated into English as “as” or “in the capacity of”:

Buraya şef olarak değil misafir olarak geldim. - I came here not as a boss, but as a guest.

Exercise 21.3. Write the sentences using the verbs given in brackets in the -(y)arak, -(y)erek form.

1. Onlar odasına (çıkmak) yattı.
2. Sonra da dua (etmek) çekip gitti.
3. Serdar (koşmak) yemek salonundan çıktı.
4. Anne bunun üzerine (gülümsemek) yerine oturdu.
5. Çocuklar (koşmak) eve geldi.
6. Torbayı elleri (titremek) yerine koydu.

The verbal adverb ending in -madan, -meden

The form ending in -madan, -meden represents a negative adverb of manner and is the negative counterpart of the affirmative form ending in -(y)arak, -(y)erek.

1. Bu geceyi uyumadan geçirdim. - I spent this night without sleeping.
2. Bunu yüzüme bakmadan (cf. bakarak) söyledi. - He said this without looking at my face.

The form ending in -madan, -meden denotes a secondary action that occurs (or occurred/will occur) before the action expressed by the main verb. It is usually translated into English using “without doing” or “before doing”.

1. İyice düşünmeden karar verme. - Do not make a decision without thinking carefully.
2. Seni görmeden gitmeyeceğim. - I will not leave without seeing you.

When used with the postposition önce, the form ending in -madan, -meden creates a grammatical unit in the Turkish language translated into English as “before”.

1. Bu okula gelmeden önce Türkçe bilmiyordum. - I didn’t know Turkish before coming to this school.
2. Bir işe başlamadan önce plan yapmalısın. - Before starting a job, you must make a plan.

Exercise 21.4. Write the sentences using the verbs given in brackets in the -madan, -meden form.

1. Aysel sesini (çıkarmak) uzun süre tereddüt etti.
2. Oturup bekliyorlar. Hem de hiç (kımıldamak).
3. Konuklarımız (gelmek) biraz önce en güzel elbisemi giydim ve saçlarımı taradım.
4. Ferhat, yanına para (almak) çarşıya gitti.
5. Sinan, şişedeki sütü bardağa (koymak) hemen içti.

Exercise 21.5. Combine two sentences into one using the -madan, -meden forms.

1. Oktay kapıyı çalmadı. Sınıfa girdi.
   
2. Ninem, kapıyı kilitlemedi. Uyudu.
   
3. Murat, ev ödevlerini yapmadı. Okula geldi.
   
4. Yusuf yağmurlu havada şemsiyesini açmadı. Yürüdü.
   
5. Kardeşim dişlerini fırçalamadı. Uyudu.
   

6. Ceyhan, musluğu kapatmadı. Balkona çıktı.
   
7. Davut, terliklerini giymedi. Banyoya girdi.
   
8. Öğretmen, öğrencileri saymadı. Defteri imzaladı.
   
9. Galatasaray’ın kalecisi Taffarel eldiven takmadı. Sahaya çıktı.
   
10. Sinan, ders çalışmadı. İmtihana girdi.
    

The verbal adverb ending in -(y)ınca, -(y)ince, -(y)unca, -(y)ünce

This verbal adverb form is derived from verb stems and expresses a secondary action upon the completion of which the main action immediately takes place. The verbal adverb ending in -(y)ınca, -(y)ince, -(y)unca, -(y)ünce depicts a sequence of events. This form can denote both repeated and single actions.

In English, it is translated using conjunctions such as “when”, “as soon as”, “upon doing”, etc.

Almak - al + ınca = alınca
Gelmek - gel + ince = gelince
Konuşmak - konuş + unca = konuşunca
Görmek - gör + ünce = görünce

1. Yağmur yağınca yollar çamur oldu. - When it started raining, the roads became muddy.
2. Çiçekler açılınca çevreye çok güzel kokular yayıldı. - When the flowers bloomed, very beautiful scents spread around.
3. Söz verince mutlaka yerine getirmelisin. - Upon promising (once you make a promise), you must absolutely fulfill it.

Exercise 21.6. Write the sentences using the verbs given in brackets in the -(y)ınca, -(y)ince, -(y)unca, -(y)ünce form.

1. Meyvemi (bitirmek) gidip bakarım, dedi.
2. Baba, Serdar’ı çocuk odasında (bulamamak) bahçeye baktı.
3. Kurabiyeler (pişmek) seni çağırırım.
4. Araban (bozulmak) tamirciye telefon aç.
5. Kış güneşinin karların üzerinde ışıldadığını (görmek), içine umut yayıldı.
6. Hakkı eve (varmak) annesi onu sevinçle karşıladı.

7. Dolaptaki torbayı (bulmak) çok sevindi.
8. Ablam ağlamaya (başlamak) ben de ağlamaya başladım.
9. Ablam çok korktuğumu (görmek) biraz yumuşadı.
10. Kapının zili (çalmak) ben de annemle kapıya koştum.
11. Akşam babam eve (gelmek), ona benimle nasıl gurur duyduğunu anlatır.
12. Ben İstanbul’a (dönmek), seni kendi işyerime alacağım.

The word-building affix -ı (-i, -u, -ü)

With the help of the word-building affix -ı, -i, -u, -ü attached to verb stems, nouns (and less frequently, adjectives) with various meanings are formed.

Sormak - sor + u - question
Dizmek - diz + i - string, row, TV series
Saymak - say + ı - number, quantity
Gezmek - gez + i - stroll, trip
Göstermek - göster + i - show, demonstration
Yazmak - yaz + ı - article, writing, inscription
Örtmek - ört + ü - cover, blanket
Ölçmek - ölç + ü - measure, measurement
Kokmak - kok + u - smell, scent
Dolmak - dol + u - full (also hail)
Batmak - bat + ı - west