Participles. Personal affixes of the past tense in Turkish

Lesson vocabulary

The system of participles in the Turkish language

In the Turkish language, there is a system of participles that denote an attribute of an object based on its action, acting as modifiers in a sentence. These forms can be translated into English using present and past participles or relative clauses.

All participle forms are formed from verb stems. Let’s look at them.

1. -an,-en

The form ending in -an, -en denotes an attribute of an object based on its action and corresponds to English active participles (often ending in -ing) or a relative clause starting with the relative pronoun who, which, or that.

Gülmek - gül + en gözler - smiling eyes - eyes that smile (smiled)

Dinlemek - dinle + y + en öğrenci - listening student - a student who listens (listened)

Oku + y + an çocuk - reading child - a child who reads (read)

1. Veren el alan elden üstündür. - The giving hand is superior to the receiving hand.
2. Şu ağlayan çocuğa süt verin. - Give milk to that crying child.
3. Okuyan insan, yaşayan insandır. - A reading person is a living person.

The participle ending in -an, -en can take the negative affixes -ma, -me:

1. Öğretmen derse gelmeyen öğrenciye çok kızdı. - The teacher got very angry at the student who didn’t come to class.
2. Ödevini yapmayan var mı? - Is there anyone who didn’t do their homework?

2. (-a, -e, -ı, -i, -u, -ü) -r

The present-future participle form ending in (-a, -e, -ı, -i, -u, -ü) -r is rarely used in the Turkish language. This form denotes a permanent characteristic inherent to a certain class of objects.

Yazmak - yaz + ar kasa - cash register (a safe that writes)
Çalmak - çal + ar saat - alarm clock (a clock that rings)
Yanmak - yan + ar dağ - volcano (a mountain that burns)

3. -maz, -mez

This form is the negative variant of the participle discussed above.

Çıkmak - çık + maz sokak - dead-end street (a street that does not go out)
Yaramak - yara + maz çocuk - naughty/mischievous child (a child of no use)

The participles ending in (-a, -e, -ı, -i, -u, -ü) -r and -maz, -mez can be substantivized, meaning they can be used as nouns without a modified word.

4. -mış, -miş, -muş, -müş

The participle ending in -mış, -miş, -muş, -müş denotes an attribute of an object based on a previously completed action. In English, it is translated as a past participle (-ed, -en) or a verbal adjective.

Yanmak - yan + mış ekmek - burnt bread
Kırılmak - kırıl + mış cam - broken glass
Pişmek - piş + miş balık - cooked fish

1. Yanmış ekmek kokusu etrafına yayıldı. - The smell of burnt bread spread around.
2. Çocuğun üzerine kaynamış süt döküldü. - Boiled milk (milk that had already boiled) spilled on the child.

Substantive-adjectival forms (-dık, -(y)acak)

In the Turkish language, there are two substantive-adjectival forms ending in -dık and -(y)acak. The unique feature of these forms is that they, like participles, name an attribute of an object based on an action and essentially act as modifiers. They are almost always translated into English using relative clauses (which is why we call them adjectival forms). However, the ability of these forms to take possessive affixes and be declined by cases, as we will see later (see Lesson 23 and 24), gives us reason to call the forms ending in -dık and -(y)acak substantive.

The forms ending in -dık and -(y)acak are constructed from the verb stem, followed by the affix -dık, (-dik, -duk, -dük) or -(y)acak / -(y)ecek, and finally, possessive affixes are attached.

İstemek - istediğ + im çanta - the bag that I wanted
Okumak - Okuduğ + umuz mektup - the letter that we are reading

Konuşmak - konuş + acak şeyler - things that we will talk about
Gelmek - gel + ecek tren - the train that will arrive

The form ending in -dık, -dik, -duk, -dük denotes an attribute of an object based on an action that occurred in the present or the past.

The form ending in -(y)acak, -(y)ecek also denotes an attribute of an object based on an action that will occur in the future.

Conjugation pattern of the form -dık in the affirmative and negative forms:

1. Tanıdık insanlarla karşılaşmak istedim. - I wanted to meet familiar people (people that I know).
2. Sokakta ilk gördüğüm adama sordum. - I asked the first man that I saw on the street.
3. Bugün anlamadığınız konuları tekrar anlatacağım. - Today I will explain again the topics that you didn’t understand.

Conjugation pattern of the form -(y)acak / -(y)ecek in the affirmative and negative forms:

1. Doğacak çocuğumuza Ali adını verelim. - Let’s name our unborn child (the child that will be born) Ali.
2. Gelecek ay bütün borçlarımı ödeyeceğim. - Next month (the month that will come) I will pay all my debts.

Possessive pronouns are optional; they can be omitted.

The forms ending in -dık and -(y)acak can combine two sentences into one and are translated into English using a relative clause starting with which, who, or that.

1. Ben mektup aldım. Onu okuyorum. = Aldığım mektubu okuyorum. - I received a letter. I am reading it. = I am reading the letter that I received.
2. Ben araba alacağım. Onun rengi kırmızı olacak. = Alacağım arabanın rengi kırmızı. - I will buy a car. Its color will be red. = The color of the car that I will buy will be red.

The form -ası, -esi

This form ending in -ası, -esi has a specific “cursing” or malevolent meaning and is used relatively rarely in the Turkish language.

Canları çıkası hırsızlar çantamı çaldılar. - The damn thieves (may their souls depart) stole my bag.

In very rare cases, the form -ası, -esi can express the meaning of “being worthy of something”.

Annem, elleri öpülesi bir kadındır. - My mother is a woman whose hands are worthy of being kissed.

Exercise 17.1. Combine the two sentences into one using participle and substantive-adjectival forms.

1. Bazı konuları bilmiyoruz. O konuları öğrenmek için kitaba bakmalıyız.
   
2. Bazı insanlar yemeği çok çabuk yer. Böyle insanlar çabuk kilo alırlar.
   
3. Bizim apartmanımıza yeni bir komşu taşındı. Ona sevindik.
   
4. Bu akşam bize misafirler gelecek. Onlar için hazırlık yaptın mı?
   
5. Babam İtalya’dan bana hediye almış. O hediyeyi çok beğendim.
   

6. Burada çok güzel günler yaşadım. O günleri hiç unutamam.
   
7. Bu akşam yemek yiyeceksin. O yemekleri ben yaptım.
   
8. Yarın öğrenciler okulda maç yapacaklar. O maç çok önemli.
   
9. Ahmet çok iyi araba kullanıyor. O arabanın markası BMW’dir.
   
10. Saç kestirmek için berbere gideceğim. O berber çok yaşlı.
    
11. Dünyada çok insan ölüyor. O insanlar açlıktan ve savaştan ölüyorlar.
    

Exercise 17.2. Combine the two sentences into one using the forms -dık, -dik, -duk, -dük.

1. Hasan bir kediye süt verdi. O kedi çok yaramaz.
   
2. Öğretmenimiz ev ödevi verdi. Onu yapmalıyız.
   
3. Bu manav meyve ve sebze satar. O meyve ve sebzeler her zaman tazedir.
   
4. Babam yeni yıl için anneme bir altın bilezik satın aldı. O bileziği hırsız çaldı.
   
5. Ayşe’nin doğum gününde bir pasta yedim. O pasta kakaoluydu.
   

Predicative affixes (Personal affixes). Past tense

In Lesson 3, we covered the predicative affixes (personal affixes) of the present tense, which are used to make the subject and predicate agree in person and number, and are attached directly to a word denoting a person’s profession, state, etc.

In this lesson, we will look at the predicative affixes (personal affixes) of the past tenses and the conditional mood.

Definite past tense

In English, the form “I was a soldier” uses the past tense of the verb “to be”. In Turkish, the auxiliary verb i(mek) in the past tense form (idim, idin, idi, idik, idiniz, idiler) is attached to the nominal part of the predicate (i.e., in this example, to the noun asker “soldier”). However, in modern Turkish, this verb merges with the word and has phonetic variants: -dı, -di, -du, -dü / -tı, -ti, -tu, -tü after words ending in a consonant, and -ydı, -ydi, -ydu, -ydü / -ytı, -yti, -ytu, -ytü after vowels.

Interrogative form

The interrogative form is created by attaching personal affixes of the past tense to the question particle mı, mi, mu, mü. The buffer letter y is used in the formation of this form:

Negative form

The negative form is created using the negative particle değil, which is written separately from the word, and the personal affixes of the past tense are attached to it.

Exercise 17.3. Write the affirmative form of the past tense.

1. Ayşe dün çok üzgün.
2. Ali Bey çok hasta.
3. Öğrenciler çok çalışkan.
4. Ayten Hanım geçen yıl çok şişman.
5. Biz dün çok yorgun.
6. Öğrenciler çok tembel.
7. Dünkü film güzel.
8. Senin cevabın yanlış.
9. Siz dün çok mutlu.

Exercise 17.4. Write the negative form of the past tense.

1. Amcam eskiden şoför .
2. Ben tıp fakültesinde öğrenci .
3. Ebeveynlerim yaşlı .
4. Siz iyi .
5. Geçen yıl annem hasta .
6. Kedi sokakta .

Exercise 17.5. Write the interrogative form of the past tense.

1. Dün hava güneşli ?
2. Pazarda meyveler pahalı ?
3. Sen o zaman mühendis ?
4. Biz çocukken yaramaz ?
5. Hakan iyi bir futbolcu ?

Exercise 17.6. Write these sentences in the affirmative, interrogative, and negative forms of the past tense.

1. Çocuk hasta.
   
2. Arabamız yeni.
   
3. Pazar günü hava sıcak.
   
4. Benim ablam çok çalışkan.
   
5. Kardeşim evde.
   

6. Annem muhasebeci.
   
7. Hava yağmurlu.
   
8. Ben şişmanım.
   
9. Öğretmen sınıfta.
   
10. O zengin.
    

Exercise 17.7. Answer the questions using the words given in brackets.

1. Dün akşam nasıldınız? (hasta)
   
2. Dün akşam nasıldınız? (sinirli)
   
3. Dün akşam nasıldınız? (üzgün)
   
4. Dün akşam nasıldınız? (mutlu)
   
5. Dün akşam nasıldınız? (kızgın)
   
6. Dün akşam nasıldınız? (aç)
   

Exercise 17.8. Write affirmative and negative answers to the questions in the past tense form.

1. Dün hava güzel miydi?
   
2. Dün çok yorgun muydunuz?
   
3. Bekir hasta mıydı?
   
4. Çocuk yaramaz mıydı?
   
5. O ilaçlar zararlı mıydı?
   
6. Yumurtalar bayat mıydı?
   

7. Pasta taze miydi?
   
8. Ayakkabılar yeni miydi?
   
9. Sen çalışkan mıydın?
   
10. Senin baban zengin miydi?
    
11. Siz dün sınıfta mıydınız?
    
12. Onlar çok üzgün müydüler?
    

Exercise 17.9. Read the text and answer the questions.

Text: Sinemada (At the Cinema)

Lale, bugün çok üzgündü. Biraz neşelenmek için sinemaya gitti. Kapıdan içeriye girerken ayağı bir şeye takıldı ve düştü. Bunu gören Suna, hemen Lale’nin yanına geldi ve onun yerden kalkmasına yardım etti. Lale, Suna’ya çok teşekkür etti. Suna ile Lale birbirleriyle tanışıp arkadaş oldular. Lale, film seyrederken ağladı. Suna da ağladı. Çünkü seyrettikleri film duygusal bir filmdi.

1. Lale neşelenmek için nereye gitti?
   
2. Lale nasıl düştü?
   
3. Lale ile Suna nasıl tanıştı?
   
4. Lale ile Suna niçin ağladı?
   

The past subjective (inferential) tense

There are no specific exceptions in the formation of the past subjective tense forms.