Learning Turkish from scratch!
Lesson 15 · Ders 15

The necessitative mood -malı / -meli in the Turkish language

Lesson vocabulary

araba kullanmak - to drive a car
beslemek - to feed
çocuk yuvası - kindergarten
gerçekten - really, actually
gerçekten mi? - really?
götürmek - to take (someone somewhere)
gurur duymak - to be proud
havlamak - to bark
hayvanat bahçesi - zoo
izin almak - to ask for permission
kalın - thick, warm (clothes)
kesik - cut off, disconnected
meslek - profession
mide - stomach
nöbetçi - on duty (student/person)
özen göstermek - to take care, to pay attention
saygı - respect
saygı göstermek - to show respect
seçmek - to choose
soğuk - cold
uzak - far

The necessitative mood (-malı / -meli)

To express obligation or the necessity of an action in the Turkish language, the affix -malı / -meli is used, attached to the verb stem. This is followed by the buffer letter y before personal endings starting with a vowel, and then the personal endings themselves.

Ben gitmeliyim (I must/should go)
okumalıyım (I must/should read)
Sen gitmelisin (You must/should go)
okumalısın (You must/should read)
O gitmeli (He/She must/should go)
okumalı (He/She must/should read)
Biz gitmeliyiz (We must/should go)
okumalıyız (We must/should read)
Siz gitmelisiniz (You must/should go)
okumalısınız (You must/should read)
Onlar gitmeliler (They must/should go)
okumalılar (They must/should read)
  1. Bu yıl çok kitap okumalıyım. - I must read a lot of books this year.
  2. Büyüklerimize karşı saygılı olmalıyız. - We must respect our elders.

The negative and interrogative forms are formed according to general rules.

 
Ben gitmemeliyim
(I must not go)
okumamalıyım
(I must not read)
 
Sen gitmemelisin
(You must not go)
okumamalısın
(You must not read)
 
О gitmemeli
(He/she must not go)
okumamalı
(He/she must not read)
 
Biz gitmemeliyiz
(We must not go)
okumamalıyız
(We must not read)
 
Siz gitmemelisiniz
(You must not go)
okumamalısınız
(You must not read)
 
Onlar gitmemeliler
(They must not go)
okumamalılar
(They must not read)

Akşam geç yatmamalısın. - You must not go to bed late in the evening.

 
Ben gitmeli miyim?
okumalı mıyım?
 
Sen gitmeli misin?
okumalı mısın?
 
O gitmeli mi?
okumalı mı?
 
Biz gitmeli miyiz?
okumalı mıyız?
 
Siz gitmeli misiniz?
okumalı mısınız?
 
Onlar gitmeliler mi?
okumalılar mı?

Yemekten sonra dişlerimizi fırçalamalı mıyız? - Must we brush our teeth after eating?

Exercise 15.1. Write the sentences in the affirmative form of the necessitative mood.

  1. Erken yat
  2. Yemekten önce ellerimizi yıka
  3. Çok ders çalış
  4. Dişlerimizi her gün fırçala
  5. Dışarı çıkmadan önce annemizden izin al
  6. Pantolonumu ütüle
  7. Ali üniversite imtihanını kazan
Key

Exercise 15.2. Write the sentences in the negative form of the necessitative mood.

  1. Sigara iç
  2. Sınıfta çok konuş
  3. Arkadaşlarınla kavga et
  4. Yalan söyle
  5. Dersten önce televizyon seyret
Key

Exercise 15.3. Write what we should say if:

  1. Öğretmen ders anlatıyor. Tayfun konuşuyor. (Ona ne söylemelisiniz?)
  2. İsmail çok hasta. Ama hastaneye gitmek istemiyor. (Ona ne söylemelisiniz?)
  3. Ali okula gidecek. Fakat hâlâ yatıyor. (Ona ne söylemelisiniz?)
  4. Yarın sınav var. Ayşe ders çalışıyor. (Ona ne söylemelisiniz?)
  5. Kar yağıyor. Ahmet okula gidecek. (Ona ne söylemelisiniz?)

Key

Exercise 15.4. Give affirmative and negative answers using the forms of the necessitative mood.

  1. Onlar yarın buraya gelmeliler mi?
    Evet, 
    Hayır,
  2. Selma, çay hazırlamalı mı?
    Evet, 
    Hayır,
  3. Takım elbisemi giymeli miyim?
    Evet, 
    Hayır,
  4. Hafta sonu hayvanat bahçesine gitmeli miyiz?
    Evet, 
    Hayır,
  5. Akşam ders çalışmalı mıyız?
    Evet, 
    Hayır,
  6. Öğrenciler imtihana hazırlanmalılar mı?
    Evet, 
    Hayır,
Key

Exercise 15.5. Ask a question in the form of the necessitative mood.

  1. Kardeşimi aramalıyım.
  2. Hayvanları beslemelisin.
  3. Bol bol spor yapmalıyız.
  4. Ahmet’i doktora götürmeliyim.
  5. Yemekten sonra ellerini yıkamalısın.
Key

Exercise 15.6. Make sentences from the given words.

  1. yardımcı / babamıza / olmalıyız / annemize
  2. yemekten / dişlerimizi / sonra / fırçalamalıyız
  3. soğuk / kalın / havalarda / elbiseler / giymelisin
  4. otobüs durağında / tam / olmalıdır / onlar / saat sekizde
  5. bitirmeliyim / bu kitabı / hafta sonu
Key

The necessitative mood. Past tense

The forms of the necessitative mood can be used in the past tense and, accordingly, are translated into English as “I, you, he/she had to / should have”, “we, you, they had to / should have”.

Ben gitmeliydim
Sen gitmeliydin
O gitmeliydi
Biz gitmeliydik
Siz gitmeliydiniz
Onlar gitmeliydiler

gitmemeliydim
gitmemeliydin
gitmemeliydi
gitmemeliydik
gitmemeliydiniz
gitmemeliydiler

gitmeli miydim?
gitmeli miydin?
gitmeli miydi?
gitmeli miydik?
gitmeli miydiniz?
gitmeli miydiler?

  1. Nöbetçi öğrenci teneffüste tahtayı silmeliydi. - The student on duty should have wiped the board during the break.
  2. Bana bu sözleri söylememeliydin. - You shouldn’t have said these words to me.
  3. Dün odamı temizlemeli miydim? - Should I have cleaned my room yesterday?
  4. Arkadaşım Ali’yi çağırmamalı mıydım? - Shouldn’t I have invited my friend Ali?

Exercise 15.7. Form the affirmative, negative, and interrogative forms of the past necessitative mood from the following verbs:

Söylemek, yardım etmek, saygı göstermek, aramak, sigara içmek, çalışmak, bilmek

The form -dan / -den beri

A noun to which the ablative case affix -dan (-tan) / -den (-ten) and the postposition beri are attached indicates the starting point in time from which an action has been occurring. This form is translated into English using the prepositions “since” or “for”.

Betül üç yıldan beri çocuk yuvasına gidiyor. - Betül has been going to kindergarten for three years.
Aslı’yı beş aydan beri tanıyorum. - I have known Aslı for five months.

If the starting time point is expressed by a verb, the eight-variant affix -dık (-dik, -duk, -dük) / -tık (-tik, -tuk, -tük) (with the consonant k mutating to ğ) is first attached to the verb stem, followed by personal affixes and the ablative case affix. When translating into English, a complex sentence with the conjunction “since” is used.

Geldiğinden beri iki saat geçti. - Two hours have passed since he arrived.

Exercise 15.8. Fill in the blanks.

  1. Seneler Almatı’da otur.
  2. Birkaç ay sinemaya git.
  3. Uzun yıllar Ayşe gör.
  4. Beş ay Türkçe öğren.
  5. Ali beş yıl araba kullan.
  6. Ben 1995’ bilgisayar kullan.
  7. Annem sabah çamaşır yık.
  8. Kardeşim gece uyu.
  9. Ablam beş yıl öğretmenlik yap.
  10. Sokaktaki köpek gece havl.
Key

Exercise 15.9. Fill in the blanks.

  1. Aslı ile Betül birbirlerini seneden tanıyorlar.
  2. Beyza beri kimya çalışıyor.
  3. hafta pazara gitmi.
  4. İki annemi gör.
  5. Mehmet Bey beri kirada yaş.
  6. Anar aydan Türkçe öğren.
  7. Nurgül’ün saatten başı ağrıyor.
  8. Key
  9. saatten beri yağmur yağ.
  10. Çamaşır makinemiz beri bozuk.
  11. Dedemin kulağı den duymuyor.
  12. Annemin gözleri beri uzağı görmüyor.
  13. Aygerim’in den beri midesi ağrıyor.
  14. Beyza’nın den dişi .
  15. Saat beri elektrik kesik.

Key

Exercise 15.10. Answer the questions.

  1. Ne zamandan beri anneni görmüyorsun?
  2. Ne zamandan beri sinemaya gitmiyorsun?
  3. Ne zamandan beri rejim yapıyorsun?
  4. Ne zamandan beri ders çalışıyorsun?
  5. Televizyonumuz ne zamandan beri bozuk?
  6. Komşunuzun bebeği ne zamandan beri ağlıyor?

Key

Topic: Parents and children (Ebeveynler ve çocuklar)

Exercise 15.11. Read the text and answer the questions.

Text: Mükemmel çocuklar (Perfect children)

Beyza çok başarılı bir öğrencidir. Beş aydan beri kimya olimpiyatlarına hazırlanıyor. Öğretmeni Mesut Bey son iki aydan beri Beyza’nın kimya çalışmalarına çok özen gösteriyor. Beyza hafta sonları evine gelince ailesi çok mutlu oluyor. O küçüklüğünden beri bilgisayar programcısı olmak istiyor. Kardeşi Betül ise ileride doktorluk mesleğini seçmek istiyor. Annesi ve babası onlarla gurur duyuyorlar. Çünkü onlar gerçekten iyi çocuklar.

Key

  1. Beyza, başarılı bir öğrenci midir?
  2. Beyza, ne zamandan beri kimya olimpiyatlarına hazırlanıyor?
  3. Beyza, hafta sonları okula gidiyor mu?
  4. Beyza, hemşire olmak istiyor mu?
  5. Betül, avukatlık mesleğini seçmek istiyor mu?
  6. Onlar nasıl çocuklar?

Key

Exercise 15.12. Read the texts. Answer the question at the end of the texts.

Text: Genç olmak kolay değil (It’s not easy being young)

Ben, Ahmet. Üniversitede okuyorum. Bana göre derslerim normal ve benim düzenli bir hayatım var. Ama annem ve babam benimle aynı fikirde değil. Onlara göre ben daha sağlıklı besinler yemeliyim, daha ciddi elbiseler giymeliyim, daha çok ders çalışmalıyım ve daha iyi notlar almalıyım. Saçlarım daha kısa olmalı, odam daha düzenli olmalı ve arkadaşlarım beni ziyaret ettikleri zaman evde daha sessiz olmalılar.

Ama bence annem ve babam beni anlamıyorlar. Ben ve arkadaşlarım ders çalışıyoruz, görevlerimizi yapıyoruz. Biz sadece gençlik günlerimizi daha güzel yaşamaya çalışıyoruz. Ben biliyorum ki, annem ve babam beni çok seviyorlar. Ben de onları çok seviyorum. Fakat bazen anlaşamıyoruz.

Beni anlıyorsunuz, değil mi? Gördüğünüz gibi genç olmak kolay değil.

Key

Text: Anne-baba olmak kolay değil (It’s not easy being a parent)

Kocam ve ben iyi bir anne-baba olmaya çalışıyoruz. Fakat bazen çocuklarımızı mutlu edemiyoruz. Onlara göre biz daha spor giyinmeliyiz, daha spor bir araba almalıyız ve daha farklı müzikler dinlemeliyiz. Onların problemleriyle daha çok ilgilenmeliyiz ve arkadaşları bize geldiklerinde daha güler yüzlü olmalıyız.

En önemlisi ise eve geç geldiklerinde daha anlayışlı olmalıyız. Ama onlar da biliyor ki, biz her şeyi onlar için istiyoruz ve onları çok seviyoruz.

Beni anlıyorsunuz, değil mi? Gördüğünüz gibi anne-baba olmak kolay değil.

Size göre ideal bir anne-baba ve çocuk nasıl olmalı?

Key

Tell us, is it easy to be young? And what about being an adult?