Forms of possibility and impossibility -a / -e bilmek in the Turkish language

Lesson vocabulary

Forms of possibility (impossibility) and request (-a/-e bilmek)

The English modal verb ‘can/could’ (or ‘to be able to’) corresponds to a special form in the Turkish language, which expresses the possibility (or impossibility) of an event or action, as well as a request.

The formation of this form is as follows: the affix -a / -e is attached to the verb stem (if the stem ends in a consonant) or -ya, -ye (if it ends in a vowel), followed by the stem of the verb bilmek (bil), then the present-future tense affix -ir and personal affixes.

Gitar çalabilirim. - I can play the guitar.
Taksi çağırabiliriz. - We can call a taxi.
Yarın yağmur yağabilir. - It may rain tomorrow.
İngilizce konuşabilirim. - I can speak English.

Interrogative form

Ben gelebilir miyim?
Sen gelebilir misin?
O gelebilir mi?
Biz gelebilir miyiz?
Siz gelebilir misiniz?
Onlar gelebilirler mi?

1. Sınıfa girebilir miyim? - May I come in (to the classroom)?
2. Dışarı çıkabilir miyim? - May I go out?

Negative form

The negative form of the verb expresses the impossibility of an action or event. The negative form consists of the affix -a / -e (-ya / -ye), the negative affixes of the present-future tense -maz / -mez (and -ma / -me for the 1st person singular and plural forms - ben, biz), and the personal affixes.

1. Ahmet derste sessiz oturamaz. - Ahmet cannot sit quietly in class.
2. Arkadaşım denizde yüzemez. - My friend cannot swim in the sea.

Exercise 14.1. Write the verbs in the affirmative, interrogative, and negative forms (aspect of possibility / impossibility for the 1st person singular ‘Ben’ - I).

Konuşmak, inanmak, yapmak, gelmek, yüzmek, gitmek, görmek, yürümek.

This form (-a/-e bilmek), when taking the present-future tense affixes, expresses the possibility / impossibility of an action as such, in a broad (usual, habitual) sense. For example, İnsan konuşabilir (“A human can speak”), Tavşan uçamaz (“A rabbit cannot fly”). However, if this form takes the affixes of the present continuous, past, future tenses, etc., the meaning of the sentence is modified.

Thus, this form (-a / -e bilmek), when taking the affix of the present continuous tense, introduces a meaning that can be understood from the situational context. For example, the phrase Onu görebiliyorum. - “I can see him” should be understood as “I can see him now, at this specific moment, at the time of speaking,” and not in general.

1. Ödevleri iki saatte ancak bitirebildim. - I was only able to finish the homework in two hours.

2. Gelecek seneye yeni binada ders yapabileceğiz. - Next year we will be able to have classes in the new building.

Forms of possibility/impossibility in different tenses

1. Başım ağrıyor. Ders çalışamıyorum. - My head aches. I cannot study.
2. Dün akşam elektrikler gitti. Ödevlerimi bitiremedim. - The electricity went out last night. I couldn’t finish my homework.
3. Hafta sonu yağmur yağacak. Biz pikniğe gidemeyeceğiz. - It will rain this weekend. We won’t be able to go for a picnic.

Exercise 14.2. Answer the questions using the present-future tense affixes.

1. Hangi hayvan uçabilir?
   
2. Hangi hayvan yüzebilir?
   
3. Hangi hayvan konuşabilir?
   
4. Hangi hayvan hızlı koşabilir?
   
5. Hangi hayvan fare yakalayabilir?
   

Exercise 14.3. Provide a negative answer in the form of possibility/impossibility (present-future tense and present continuous tense).

1. Ressam, bu resmi çizebilir.
   
2. Öğleden sonra eve gidebilirsiniz.
   
3. Türkçeyi öğrenebiliyor musunuz?
   
4. Akşamları kitap okuyabiliyor musun?
   
5. Maaşınızı ayın sonunda alabilirsiniz.
   
6. Bu dar yoldan kamyon geçebilir mi?
   

Exercise 14.4. Complete the sentences using the verbs given in brackets in the form of possibility / impossibility (present-future tense).

1. Ahmet çok güzel İngilizce (konuşmak).
2. Can, Çin yemekleri (yapmak).
3. Ben üç büyük pasta (yemek).
4. Sen Türkçe (konuşmak).
5. O, araba (kullanmak).
6. Sibel şarkı (söylemek).
7. Biz Türkçe (öğrenmek).

8. Siz cevap (vermek).
9. İskender araba (tamir etmek).
10. Tiyatrocular rol (yapmak).
11. Ben futbol (oynamak).
12. Oya keman (çalmak).
13. O sana yardım (etmek).
14. Siz sinemaya (gitmek).

Exercise 14.5. Write the sentences in the form of possibility / impossibility (present-future tense).

1. Hafta sonu Uludağ’a çıkacağım.
   
2. Yaz tatilinde Palandöken’e gideceğiz.
   
3. Salih’e para vermeyeceğim.
   
4. Gelecek yıl araba alacağım.
   
5. Üniversiteyi bitirince doktor olacağım.
   
6. Ayşe ‘nin doğum günü için bluz alacağım.
   

Exercise 14.6. Choose the appropriate continuation of the phrase from the right column.

Exercise 14.7. Answer the questions in the form of possibility/impossibility (definite past tense).

1. Dün gökkuşağının resmini çekebildin mi?
   
2. Çiğdem koşu yarışmasında birinci olabildi mi?
   
3. Zeynep, saçlarını kestirebildi mi?
   
4. Ekram babasının arabasını alabildi mi?
   
5. Ressam Bora yeni tablosunu bitirebildi mi?
   

6. Gazetedeki ödüllü bulmacayı çözebildi mi?
   
7. Suna rolünü iyi yapabildi mi?
   
8. Kardeşine hediye alabildin mi?
   
9. Şahin ehliyet alabildi mi?
   
10. Dün sirke gidebildin mi?
    

Exercise 14.8. Ask a question in the form of possibility/impossibility (definite past tense).

1. Hayır, sorunun cevabını bilemedi.
   
2. Hayır, Esra ve Cenk evlenemediler.
   
3. Hayır, ben güzel caz çalamam.
   
4. Hayır, konferansı dinleyemedim.
   
5. Hayır, trene yetişemedim.
   
6. Hayır, evi bulamadım.
   
7. Hayır, karları temizleyemedik.
   

Exercise 14.9. Complete the exercise according to the example.

Sen / futbol oynamak / basketbol oynamak
Sen futbol oynayabilir misin? Hayır, oynayamam, fakat basketbol oynayabilirim.

1. sen / koşmak / yürümek
   
2. sen / ütü yapmak / düğme dikmek
   
3. o / yemek yapmak / yemek yemek
   
4. o / Türkçe konuşmak / Türkçe yazmak
   
5. siz / resim yapmak / şarkı söylemek
   
6. siz / yemek yemek / çay içmek
   
7. onlar / kitap okumak / gazete okumak
   
8. onlar / arabayı tamir etmek / bisiklet tamir etmek
   

The word-building affix -la-, -le-

The affix -la-, -le- in the Turkish language is verb-forming, i.e., by attaching to nouns, adjectives, and less frequently to numerals, it forms verbs:

Temiz-le-mek - to clean
Kötü-le-mek - to worsen, to spoil / to speak ill of
Hazır-la-mak - to prepare
Su-la-mak - to water
Pis-le-mek - to dirty, to soil
Şişman-la-mak - to get fat, to gain weight
Zayıf-la-mak - to lose weight
Ütü-le-mek - to iron
Kilit-le-mek - to lock
Zehir-le-mek - to poison
Karşı-la-mak - to meet, to welcome
Kuru-la-mak - to dry
Tekrar-la-mak - to repeat
Göz-le-mek - to wait, to watch for, to observe
Yol-la-mak - to send, to dispatch
Tuz-la-mak - to salt
İş-le-mek - to work, to function, to process
Etki-le-mek - to affect, to influence

Exercise 14.10. Add the word-building affix -la-, -le- to the words in brackets.

1. Mustafa, babasını Ankara’ya (yol).
2. Tarık odasını (temiz).
3. Nazmeye Teyze, gömleklerini yarın (ütü).
4. Babam bu yıl çok (şişman).
5. Annem, tabakları (kuru).

Exercise 14.11. Read the text and answer the questions.

Text: Nasrettin Hoca

Bir gece Nasrettin Hoca’nın evine hırsız girmiş. Hoca, hırsızın eve girdiğini görmüş , hemen dolaba saklanmış. Hırsız, Nasrettin Hoca’nın evinde çalacak bir şey bulamamış. Gözüne bir dolap çarpmış . Belki içinde pahalı şeyler vardır diye dolabın kapağını açmış. Dolabı açtığı zaman karşısında Hoca’yı görmüş. Çok şaşırmış. «Aman Hocam siz burada mıydınız?» diye sormuş. Hoca «Evet buradaydım». Evde hiçbir şey yok, o yüzden utandım, buraya saklandım diye cevap vermiş.

1. Nasrettin Hoca, dolaba niçin saklanmış?
   
2. Hırsız dolabı niçin açmış?
   
3. Hırsız, dolabı açınca niçin şaşırmış?
   
4. Hoca, hırsıza ne demiş?
   

Topic: Excuse me, where is the bank? (Affedersiniz banka nerede?)

Exercise 14.12. Read the dialogues.

— Affedersiniz, buralarda banka var mı?
— Evet, var.
— Nasıl gidebilirim? Tarif eder misiniz?
— Tabii ki. Bu çok kolay. Şimdi o mağazadan sola dönün. Sonra Millet caddesinden doğru yürüyün. Az ileride büyük bir süpermarket göreceksiniz. Banka süpermarketin karşısında.
— Yardımınız için çok teşekkürler.
— Rica ederim. Önemli değil.

— Affedersiniz, yakınlarda hastane var mı?
— Evet, var.
— Tarif eder misiniz?
— Işıklardan sağa dönün. Orada bir durak var. 3 numaralı otobüse binin. Beşinci durakta inin. Sonra caddenin karşı tarafına geçin. Biraz ileride hastane göreceksiniz.
— Çok teşekkür ederim.
— Bir şey değil.

Remember these phrases that will help you ask for and give directions.

Affedersiniz - Excuse me
Nasıl gidebilirim? - How can I get (there)?
Tarif eder misiniz? - Could you give directions? (lit.: could you describe)
Mağazadan sola (sağa) dönmek - to turn left (right) from the store
Millet caddesinden doğru yürümek - to walk straight along Millet street
Ileride - ahead, further on
Işıklar - traffic lights
Yakınlarda - nearby
Otobüse binmek - to get on a bus
Beşinci durakta inmek - to get off at the fifth stop
Geçmek - to pass, to cross

Exercise 14.13. Answer the questions.

1. Hastaneden Benzin İstasyonuna nasıl gidebilirim?
   
2. Yüzme havuzundan Kent sinemasına nasıl gidebilirim?
   
3. Fotoğrafçıdan Yüzme havuzuna nasıl gidebilirim?
   
4. Migrostan postaneye nasıl gidebilirim?
   
5. Ali Paşa Camiinden okula nasıl gidebilirim?