Изучаем турецкий язык с нуля!
Ders 10


Урок 10

Словарь урока

ada - остров
alış veriş yapmak - делать покупки
aşık olmak - влюбиться
bal - мед
başka - другой
değiştirmek - изменить
dost - друг
emin - быть уверенным
eşyalar - вещи
gerek - надо, нужно
görüşmek - видеться
havaalanı аэропорт
herkes - все
heyecanlı - взволнованный
ilginç - интересный, интересно
inanmak - верить
işten atmak - выгонять с работы
kaza yapmak - попадать в аварию
komik - смешной, смешно
korsan - пират, пиратский
merak etmek - беспокоиться,
   интересоваться
pek - весьма, очень
peynir - сыр
piyangodan kazanmak -
   выигрывать в лотерею
rüya - сон
sahil - берег
tembel - ленивый
yanmak - гореть, сгореть
yara - рана
yaralanmak - пораниться
yolculuk - путешествие
zeytin - оливки

Будущее категорическое время (-[y]acak / -[y]ecek)

В турецком языке будущее категорическое время на -(y)acak / -(y)ecek называет такие действия, которые с точки зрения говорящего должны обязательно осуществиться. Различают следующие оттенки будущего категорического времени:

  1. твердое намерение
  2. долженствование
  3. требование, приказ

В формообразовании будущего категорического времени есть ряд особенностей. К основе глагола присоединяется ударный аффикс acak / ecek, затем следуют личные окончания.

Konuş + acak + sın = konuşacaksın (ты будешь говорить)

Однако, если основа глагола заканчивается на гласную, то между двумя гласными вставляется своего рода интерфикс y:

Oku + Y + acak + sın = Okuyacaksın (ты будешь читать)

Второй особенностью в формообразовании будущего времени является смена буквы k на ğ в позиции между двумя гласными при присоединении окончания:

Çalış + acağ + ım = çalışacağım (я буду работать)
Çalış + acağ + ız = çalışacağız (мы будем работать)
yapmak
ben yap + acağ + ım
sen yap + acak + sın
o yap + acak
biz yap + acağ + ız
siz yap + acak + sınız
onlar yap + acak + lar
  gitmek
gid + eceğ + im
gid + ecek + sin
gid + ecek
gid + eceğ + iz
gid + ecek + siniz
gid + ecek + ler
okumak
oku + y + acağ + ım
oku + y + acak + sın
oku + y + acak
oku + y + acağ + ız
okuy + acak + sınız
oku + y + acak + lar
  izlemek
izle + y + eceğ + im
izle + y + ecek + sin
izle + y + ecek
izle + y + eceğ + iz
izle + y + ecek + siniz
izle + y + ecek + ler

1. Yarın akşam parka gideceğim. - Завтра вечером пойду в парк.

2. Babam yemekten sonra gazete okuyacak. - После того как отец поест, он будет читать газету.

Упражнение 10.1. Напишите глаголы в утвердительной форме будущего категорического времени.

Okuyor, dinliyor, temizliyor, seyrediyor, çalışıyor, içiyor, geçiyor, tutuyor, soruyor, görüyor, seviniyor, uyuyor, siliyor, açıyor, oynuyor, gidiyor, susuyor, geliyor, bakıyor, suluyor.

Отрицательная и вопросительная формы

При образовании отрицательной формы будущего категорического времени к основе глагола сначала присоединяется отрицательный аффикс ma / me, затем показатель будущего времени acak / ecek и личные аффиксы. Так как аффикс отрицания заканчивается на гласную, а аффикс будущего времени начинается с гласной, то между ними всегда будет писаться вставочная буква y:

Ben yap + ma + y + acağ + ım
Sen yap + ma + y + acak + sın
O yap + ma + y + acak
Biz yap + ma + y + acağ + ız
Siz yap + ma + y + acak + sınız
Onlar yap + ma + y + acaklar
  git + me + y + eceğ + im
git + me + y + ecek + sin
git + me + y + ecek
git + me + y + eceğ + iz
git + me + y + ecek + siniz
git + me + y + ecek + ler

1. Bugün çok yoruldum. Ders çalışmayacağım. - Я сегодня очень устал. Не буду учить уроки.

2. Fatih hasta. Sinimaya gitmeyecek. - Фатих болеет. Он не пойдет в кино.

Упражнение 10.2. Образуйте отрицательную форму будущего категорического времени от следующих глаголов:

Yazmak, gelmek, beklemek, oynamak, çıkmak, başlamak, gezmek, bitirmek, koymak, izlemek, sormak, bakmak, söylemek, okumak, sevmek, konuşmak, vermek, yapmak.

Вопросительная форма слагается по общим правилам: вопросительная частица / mi пишется отдельно от глагола, присоединяя к себе личные окончания. Исключение составляет форма третьего лица множественного числа, в которой личный аффикс присоединяется к самому глаголу, а вопросительная частица остается без формальных показателей:

yapmak
ben yapacak mıyım?
sen yapacak mısın?
o yapacak mı?
biz yapacak mıyız?
siz yapacak mısınız?
onlar yapacaklar mı?
  gitmek
gidecek miyim?
gidecek misin?
gidecek mi?
gidecek miyiz?
gidecek misiniz?
gidecekler mi?
okumak
okuyacak mıyım?
okuyacak mısın?
okuyacak mı?
okuyacak mıyız?
okuyacak mısınız?
okuyacaklar mı?
  izlemek
izleyecek miyim?
izleyecek misin?
izleyecek mi?
izleyecek miyiz?
izleyecek misiniz?
izleyecekler mi?

1. Doktor Bey gelecek mi? - Врач придёт?
2. Bana yardım edecek misin? - Ты мне поможешь?

Упражнение 10.3. Образуйте вопросительную форму будущего категорического времени от следующих глаголов:

Kapatmak, tanışmak, almak, beklemek, çalışmak, gelmek, sormak, yazmak, görmek, istemek.

Упражнение 10.4. Напишите предложения в отрицательной форме будущего категорического времени.

  1. Bugün ona telefon et
  2. Seni durakta bekle
  3. Yarın akşam size bir kitap getir
  4. Seni her zaman hatırla
  5. Ali Beyle gelecek hafta görüş
  6. Yarın futbol oyna
  7. Bir saat sonra yemek ye
  8. Yarın denize git
  9. Ayla şarkı söyle
  10. Çocuklar dersten sonra sahile git
Ключ

Упражнение 10.5. Напишите предложения в отрицательной форме будущего категорического времени.

  1. Seni affet
  2. Yarın yağmur yağ
  3. Sana yardım et
  4. Babam yarın gel
  5. Sizinle futbol oyna
  6. Yemek yap
  7. Odamı topla
  8. Ahmet’e mektup yaz
  9. Yarın pazara git
  10. Bu sene tembel ol
Ключ

Упражнение 10.6. Дайте утвердительный и отрицательный ответы, используя будущее категорическое время.

  1. Tatilde İzmir’e gidecek misiniz?
    Evet,  
    Hayır,
  2. Televizyon seyredecek miyiz?
    Evet,  
    Hayır,
  3. Öğrenciler basketbol oynayacaklar mı?
    Evet,  
    Hayır,
  4. Kitap okuyacak mısın?
    Evet,  
    Hayır,
  5. Öğleden sonra maça gidecek miyiz?
    Evet,  
    Hayır,
Ключ

Упражнение 10.7. Ответьте на вопросы, используя глаголы, данные в скобках, в утвердительной форме будущего категорического времени.

  1. Sen yarın ne yapacaksın? (çamaşır yıkamak)
  2. Sen akşam ne yapacaksın? (bilgisayar kursuna gitmek)
  3. O bu gece ne yapacak? (televizyon seyretmek)
  4. Siz yarın sabah ne yapacaksınız? (parkta koşmask)
  5. Onlar öğleden sonra ne yapacaklar? (antreman yapmak)
  6. Biz hafta sonu ne yapacağız? (pikniğe gitmek)
  7. Onlar gelecek ay ne yapacaklar? (Türkçe öğrenmek)
  8. Sen pazartesi günü ne yapacaksın? (hastaneye gitmek)
  9. Siz gelecek hafta ne yapacaksınız? (yüzmeye gitmek)
  10. Salı günü ne yapacaksın? (dişçiye gitmek)
  11. Siz çarşamba günü ne yapacaksınız? (tatile gitmek)
  12. Onlar perşembe günü ne yapacaklar? (evlenmek)
  13. Biz cuma günü ne yapacağız? (taşınmak)
  14. Cumartesi günü ne yapacaksın? (araba tamir etmek)
  15. Pazar günü ne yapacaksınız? (sinemaya gitmek)
Ключ

ТЕМА: Мы путешествуем.
Biz seyahat ediyoruz

Упражнение 10.8. Прочитайте текст и ответьте на вопросы.

Macera


Şen ailesi bu hafta sonu Kanarya adalarına tatile gidecekler. Orada ne yapacaklarınıПодсказка hep birlikte planlamaları gerekecek. Bu yüzden çok heyecanlılar. Ve çok vakitleri de yok. Onlar Cumartesi günü yolculuğa çıkacaklar. Oraya çok güzel ve büyük bir uçakla gidecekler. Herkes bu yüzden çok heyecanlı.
İşte Cumartesi günü ve bütün aile hazır. Uçak saat 2’de kalkacak ve onlar tam beş saat yolculuk yapacaklar.
Şen ailesinden başka aileler de Kanarya adalarına tatile gidecekler. Belki de orada Şen ailesinin çok dostları olacak.
İşte havaalanı ve uçak kalkmaya hazır. Herkes mutlu bir şekilde uçağa binecek. Fakat uçakta bir uçak korsanı olacağını nereden bilecekler?
Herkes uçağa bindikten ve uçak havalandıktan sonra uçak korsanı uçağı kaçıracak ve herkes hayâl kırıklığına uğrayacakПодсказка. Herkes çok üzgün. Artık Şen ailesi Kanarya adalarını rüyalarında görecekler.
  1. Şen ailesi ne zaman, nereye tatile gidecekler?
  2. Onlar niçin heyecanlı?
  3. Onlar ne zaman yolculuğa çıkacaklar?
  4. Onlar ne ile yolculuk yapacaklar?
  5. Uçak saat kaçta kalkacak?
  6. Yolculuk kaç saat sürecek?
  7. Şen ailesi nasıl bir macera yaşayacaklar?

Расскажите о каком-либо вашем путешествии. Как вы готовились к поездке, куда вы ездили, на сколько, как провели время. Удачно ли было ваше путешествие?

Упражнение 10.9. Задайте вопрос в форме будущего категорического времени.

  1. Bugün bizimle ders çalış?
  2. Sana verdiğim kitabı oku?
  3. Bu gece televizyon seyret?
  4. Paketleri masanın üzerine koy?
  5. Bu hafta sonu bize gel?
  6. Anar’ın doğum gününe git?
  7. Siz bu sene tatile git?
  8. Yemekten sonra tatlı ol?
  9. Bugün eve erken gel?
  10. Pazardan meyve al?
  11. Salondaki eşyaların yerini değiştir?
Ключ

Упражнение 10.10. Задайте вопрос в форме будущего категорического времени.

  1. Bugün televizyonu tamir (etmek)?
  2. Misafirler için kek (yapmak)?
  3. Bu sorunun cevabını (bilmek)?
  4. Bu sene sınıfını (geçmek)?
  5. Yarın buluşağımız yerde (olmak)?
  6. Kardeşine dondurma almak için dışarı (çıkmak)?
  7. Derslerini zamanında (bitirmek)?
  8. Okuldan sonra kütüphaneye (gitmek)?
  9. Çiçekleri vazoya (koymak)?
  10. Sen yarın arkadaşlarınla pikniğe (gitmek)?
  11. Sen elbiselerini dolaba (koymak)?
  12. Siz bütün evin duvarlarını (boyamak)?
  13. Ben sana aldığım hediyeyi (göstermek)?
Ключ

Упражнение 10.11. Напишите предложения в формах будущего категорического времени.

  1. Babam Ankara’ya gitti.
  2. Öğrenciler kahvaltıda peynir, zeytin ve bal yediler.
  3. Futbolcular sahaya çıktılar.
  4. Ali saçını kestirdi.
  5. Siz süpermarkete gittiniz mi?
Ключ

Упражнение 10.12. Напишите предложения в формах будущего категорического времени.

  1. Ahmet ile Ayşe hafta sonu evleniyorlar.
  2. İstanbul’a trenle gidiyorum.
  3. Bebek uyuyor.
  4. Arkadaşlarla sinemaya gidiyoruz.
  5. Biz alış veriş yapıyoruz.
Ключ

Упражнение 10.13. Напишите вопросы, используя формы будущего категорического времени.

  1. ?
    Hayır, yarın gece konsere gitmeyeceğim.
  2. ?
    Evet, bu yaz tatile gideceğim.
  3. ?
    Evet, seni çok özleyeceğim.
  4. ?
    Hayır, bugün antreman yapmayacağim.
  5. ?
    Evet, yarın sabah erken kalkacağım.
  6. ?
    Hayır, kahve içmeyeceğim.
Ключ

Упражнение 10.14. Составьте предложения, используя формы будущего категорического времени.

  1. Ahmet / öğrenecek / bilgisayar / tatilde
    .
  2. babam / dikecek / gelecek baharda / ağaç
    .
  3. pişerecek / kek / annem / hafta sonu
    .
  4. onlar / gidecekler / temmuzda / tatile
    .
  5. yazacak / Ayşe / mektup / Ahmet’e
    .
Ключ

Упражнение 10.15. Прочитайте текст.

Orhan bir falcıyı ziyaret ediyor


Orhan, ünlü bir falcıyı ziyaret ediyor. Orhan geleceğini çok merak ediyor. Falcı Orhan’ın geleceğine bakıyor. Falcıya göre gelecek yıl Orhan için çok ilginç olacak.

Ocakta güzel bir kızla tanışacak ve ona aşık olacak. Şubat’ta onunla evlenecek. Mart’ta güzel ber yere tatile gidecek. Nisan’da hastalanacak. Mayıs’ta anne babası başka bir şehire taşınacak. Haziran’da evi yanacak. Başka bir ev arayacak. Temmuz’da arkadaşları ona doğum günü hedeyesi verecek. Ağustos’ta patronu onu işten atacak. Eylül’de yeni bir işe başlayacak. Ekim’de kaza yapacak. Fakat yaralanmayacak. Kasım’da piyangodan araba kazanacak. Aralık’ta baba olacak.

Falcıya göre bunlar olacak. Fakat Orhan emin değil. Bunlara pek inanmıyor. Çünkü gelecekten hiçbir insanın haber veremeyeceğini çok iyi biliyor. Bütün bunlar çok komik değil mi?

Расскажите о ваших планах на предстоящий год.



Только зарегистрированные пользователи могут добавлять комментарии.